خود انگارۀ چشم‌انداز تأمل‌گرا و طرح امكانات بديل در مطالعۀ روابط بين‌الملل

با شكل‌گيري مناظرۀ چهارم در روابط بين‌الملل، چشم‌انداز خِرَدگرا همچنان خود انگاره يا تصوير از خودِ ثابتي نشان مي‌دهد. اين خود انگارۀ ثابت وضعيتي تغييرناپذير از روابط بين‌الملل را بر مبناي اصل برسازندۀ حاكميت و راهبرد هميشگي معطوف به امنيت و بقا ترسيم مي‌كند. تصوير مورد نظر در ديدگاه‌هاي چشم‌انداز خردگرا در روابط بين‌الملل ريشه دارد. اين مقاله در صدد آن است كه با ارائۀ نقطه‌نظرات ديدگاه‌هاي چشم‌انداز تأمل‌گرا در قالب مناظرۀ چهارم و طرح مباحث فرانظري، امكانات بديل در مطالعۀ رشتۀ روابط بين‌الملل را مورد توجه قرار دهد. صحبت از امكانات بديل در مطالعۀ رشتۀ روابط بين‌الملل نه به معناي تحول ماهوي رشته، بلكه بيانگر رهايي رشته از تصوير ثابتي بوده كه چشم‌انداز خِرَدگرا در مطالعۀ آن حاصل مي‌كند. در اين جهت ديدگاه‌هاي نظريۀ انتقادي، پساساختارگرايي/ پساتجدّدگرايي، فمينيسم و پسااستعمارگرايي ارائه مي‌شوند. اين مقاله با تحليل ديدگاه‌هاي مذكور به اين جمع‌بندي مي‌رسد كه خودانگاره يا تصوير از خود چشم‌انداز تأمل‌گرا ــ به لحاظ هستي‌شناختي و معرفت‌شناختي ــ با عدم تفكيك ميان دانش‌پژوه روابط بين‌الملل و موضوع مورد مطالعۀ آن از يك سو، و گسترش موضوعات مورد مطالعه از سوي ديگر امكانات بديلي را در مطالعۀ رشتۀ روابط بين‌الملل مطرح مي‌كند.