بررسي تطبيقي سازمان وكالت اماميه و سازمان دعوت اسماعيليه در اهداف و اصول سازماني

اماميه و اسماعيليه، براي آغاز كار و پيشبرد امور و تدابير مورد نظر خويش، به تشكيل دو سازمان مخفي وكالت و دعوت اقدام نمودند تا در جهت اهداف و برنامه‌هاي خود و در چارچوب اصول عقايد خويش و به دور از چشم دشمنان، بتوانند در مناطق مختلف سرزمين‌هاي اسلامي فعاليت نمايند. با بررسي تطبيقي اين دو سازمان، مي‌توان به دستاوردهاي پژوهشي روشن‌تر و مهم‌تري نسبت به اهداف و عملكرد هر دو سازمان و پيروان آنان دست يافت. پرسش اصلي مقاله آن است كه اين دو سازمان، چه وجوه اشتراك و امتيازي در اهداف و اصول سازماني با يك‌ديگر داشته‌اند؟ در پاسخ مي‌توان گفت كه سازمان وكالت اماميه با اهداف چندگانه سياسي- اعتقادي، براي هدايت شيعيان، احقاق حق اهل‌بيت: و نيز ترويج معارف شيعه و تحكيم عقايد پيروان فعاليت مي‌نمودند. سازمان دعوت اسماعيليه نيز با تأكيد بر اهداف سياسي آشكارتر، در راه دست‌يابي به قدرت و خلافت فعاليت داشتند و در عين حال، به ترويج اصول عقايد خود نيز مقيد بودند. هردو سازمان، در اصولي همانند تقيه، پنهان‌كاري، نظم و ترتيب در امور و اطاعت محض از امام، اشتراك داشتند و در برخي اصول همانند شيوه‌هاي جذب حداكثري پيروان و كسب قدرت از هر طريق ممكن، با يك‌ديگر داراي اختلاف نظر بودند.