تحليلي بر تاريخ نذورات آستان ‌قدس‌ رضوي از صفويه تا قاجاريه

نذر و اهدا در ميان جوامع گوناگون و البته در تاريخ اجتماعي ـ فرهنگي ايران قدمتي دراز دارد. اين رفتار و عمل ديني در بارگاه امام رضا از سده­هاي گذشته تا حال، تشكيلات خاصي را مي‌طلبيده است. بي‌ترديد شناسايي و خوانش اسناد نذوراتِ آن آستان مقدس، بخش مهمي از رفتار جامعه را از صدر تا ذيل به تصوير مي­كشد و نحوه سامان‌دهي و مصارف نذورات را آشكار مي­كند. از آن‌جا كه مقاله يا كتابي درباره ارزش­هاي تاريخي «اسناد نذر» در جامعه ايران تا به امروز نوشته نشده است، اين مقاله قصد دارد با درنظر گرفتن اين موضوع كه اسناد مزبور، طبقه ­بندي منظم و دقيق و منحصر به ­فردي به لحاظ زماني در آرشيو مزبور دارد و امكان پژوهش در حوزه تاريخ محلي را امكان­ پذير مي­كند، انواع نذورات و مصارف آن را در اسناد، آشكار سازد و ارزش­هاي سند­شناسي و رابطه نذر را با طبقات اجتماعي نشان دهد.روش پژوهش در مقاله حاضر، توصيفي ـ تحليلي و بر اساس خوانش ششصد برگ از منابعِ سندي موجود در آرشيو اسناد آستان ­قدس­ رضوي است.اسناد نذوراتِ موجود در آرشيو اين آستان، اطلاعات جامعي درباره تبار نذركنندگان، انواع نذورات و مصارف نذورات از دوره صفويه تا قاجاريه به دست مي­دهد و راه را براي پژوهش‌هاي گسترده­تر در حوزه­ هاي تاريخ محلي هموار مي­كند.