جايگاه زبان‌شناسي در بين كتاب‌هاي دانشگاهي رشته زبان و ادبيات عربي (مطالعه موردي كتاب فقه اللغة العربية و علم اللغة الحديث)

بررسي و نقد كتاب‌هاي درسي دانشگاهي گامي است در جهت بهبود وضعيت كتب آموزشي بر مبناي اهداف تعريف‌شده و معين، و اين امر مؤلفان را در ارائۀ مواد آموزشي در قالب كتب درسي ياري مي‌رساند. كتاب فقه اللغة العربية و علم اللغة الحديث اثر محمدعلي حسيني (1388) ازجمله تأليفاتي است كه «سمت» آن را در زمينة فقه‌اللغة و زبان‌شناسي جديد به زبان عربي منتشر كرده است. با توجه به اهميت آشنايي دانشجويان با دانش زبان‌شناسي و مباحث زبان‌شناسي عربي، ارزيابي اين كتاب با تكيه بر معيارها و ابزارهاي علمي ضروري است تا ميزان رعايت اصول آموزشي در آن و تطابق كتاب با چارچوب كتاب‌هاي درسي دانشگاهي به‌دقت بررسي شود. از اين رو، مقالۀ حاضر با رويـكردي توصفـي‌ـ‌تحليلي به بررسي و نقد كتاب مذكور ـ به‌عنوان منبـع اصلي درس «فقه‌اللغة» در مقطع كارشناسي ـ مي‌پردازد و ميزان كارآمدي آن را در معرفي علم زبان‌‌شناسي بررسي مي‌كند. مهم‌ترين يافته‌هاي پژوهش حاضر بيانگر آن است كه كتاب سير منطقي مطالب مرتبط با فقه‌اللغة را دنبال نكرده است و پاسخ‌گوي تمام نيازهاي دانشجويان براي آشنايي با زبان‌شناسي عربي نيست. همچنين، ارائۀ مطالب در پاراگراف‌هاي بلند و طولاني، بهره نبردن از نمودار و تصوير جهت ارتقاي درك و فهم دانشجو، خلاصه نكردن از مباحث هر فصل در انتهاي آن، ازجمله مواردي است كه در تدوين كتاب به آن‌ها توجه نشده است.