درآمدي بر روانشناسي محيط و كاركرد آن در معماري و طراحي شهري

انسان به عنوان يك پديده‌ي زيستي-رواني-اجتماعي، در تعامل دائم با محيط خود قرار دارد. روانشناسي محيطي، علم بررسي ارتباطات و كنش‌هاي انسان با محيط بيروني و بررسي تاثير و تاثر متقابل انسان و محيط است. پيدايش مغز تكامل‌يافته و بي‌نهايت پيچيده در انسان، موجبات اجتماعي شدن او را فراهم آورده و اين اجتماعي شدن ريشه در تفكر و ساخت‌هاي پيچيده روان انساني دارد. حال آنكه ساير جانداران اجتماعي، در اجتماعي كاملا ايستا و غريزي زندگي مي‌كنند و به همين جهت شهرنشيني در انسان خصوصيتي ويژه و بي‌همتاست كه با اجتماعات ساير جانداران اجتماعي تفاوت بنيادين دارد. براي كلني‌هاي جانداران اجتماعي "برنامه‌ريزي شهري" بي‌معناست و حال آنكه براي شهرهاي انساني، "عدم برنامه‌ريزي" نشانگر خمودي و نابودي است. شهرها بايد نيازهاي انساني را كشف نمايند و براي شكوفايي انسان، داراي ابزار و توانمندي‌هاي لازم باشند. انسان‌ها بايد بتوانند نيازهاي زيستي-رواني-اجتماعي خود را در شهرها ارضاء كنند و در همين شهرها هيجانات منفي خود را، به رفتارهاي خلاق و سازنده تبديل نمايند. به همين جهت برنامه‌ريزي شهري نيازمند داشتن اطلاعات عميق و وسيع از نيازهاي انساني بوده و آگاهي از دانش روانشناسي، ضرورتي انكار ناپذير در اين نوع برنامه‌ريزي مي‌باشد. در پژوهشي با اين عنوان، ابتدا با نگاهي به پيشينه روانشناسي محيطي، ضرورت‌ها و ابعاد اين علم نوين را بررسي كرده و در پايان راهكارهايي براي به‌كارگيري هرچه بهتر اين علم در معماري و برنامه ريزي شهري ارائه مي‌گردد.