جغرافياي اقتصادي ارمينيه از منظر مورخان و جغرافي‌نويسان مسلمان «قرن 1- 7ﻫ . ق»

ارمينيه به عنوان يكي از مهم­ترين بخش­هاي منطقۀ قفقاز به علت قرار داشتن بر سر راه جاده ابريشم و مرزهاي جهان اسلام با دارالكفر، همواره نقش بارزي در تاريخ تحولات اين منطقه ايفاء نموده است. با وجود اين­كه ضعف ناشي از نبود مدارك و اسناد آماري در تاريخ ­نگاري اسلامي همواره يكي از موانع عمده براي تشريح جغرافياي اقتصادي ارمنستان و ديگر مناطق مختلف تحت سيطرۀ جهان اسلام بوده است؛ اما اشارات اجمالي و گاه ناچيز جغرافي­دانان و سفرنامه‌نويسان ايراني و مسلمان نيز نتوانسته اين ضعف موجود را مرتفع نمايد. اين پژوهش درصدد است تا با رويكردي توصيفي و تحليلي كه اساس آن بررسي آثار جغرافي ­نويسان و مورخان ايراني و عرب قرون اوليه هجري است، ضمن بررسي جغرافياي اقتصادي اين منطقه، به شناسايي و تبيين عوامل اثرگذار بر اين قضيه بپردازد. يافته­ هاي تحقيق نشان مي­دهد كه با وجود تهاجم پياپي اقوام بيگانه به سرزمين ارمينيه و تأثيرات مخرّب آن در اقتصاد اين منطقه؛ اما برخي ويژگي­ هاي اقليمي و طبيعي مساعد هم­چون وجود دشت­هاي وسيع و حاصل­خيز، ناهمواري­هاي بسيار مرتفع و غني از معادن، درياچه­ ها و رودهاي گوناگون سبب شده است تا زمينه­ هاي لازم جهت توليد انواع صنايع دستي، محصولات كشاورزي و باغي، پرورش كرم ابريشم، پرورش دام و حيوانات باركش قوي و زيستِ برخي گونه­ هاي نادر ماهيان آبزي و صدور آنها به ديگر مناطق جهان اسلام و شكوفايي اقتصادي و توسعه بازرگاني و تجاري ارمينيه گردد.