مفهوم آزادي در فقه سياسي شيعه

1ـ آزادى در فقه سياسى شيعه، به عنوان يك «پيش فرض» اخذ و تلقى شده، و در فقه از «محدوديتهاى» آزادى بحث شده است. 2ـ «طرح آزادى در علم كلام» در قالب مباحثى از قبيل طلب و اراده، جبر و اختيار و «اصل اباحه» و تقدم آن بر اصل تكليف، از مهمترين ادلهاى هستند كه بر پيش فرض بودن آزادى دلالت مى كند؛ اصول و قواعد فقهى نيز مؤيّد و شاهد گوياى اين مدعا هستند. 3ـ آزادى در فقه سياسى شيعه، بيشتر در مفهوم فلسفى - كلامى مورد توجه قرار گرفته است وجه سياسى آن بيشتر تحت تأثير تحولات و تطورات جديدى است كه در اين مفهوم در عرصه انديشه سياسى پديد آمده است.