اثر رژيم هاي آبياري و كاربرد اسيدهيوميك بر برخي ويژگي هاي فيزيولوژيكي و بيوشيميايي گياه دارويي خرفه در شرايط گلخاناثر

The effects of irrigation regimes and humic acid on some of physiological and biochemical traits of Common Purslane in greenhouse

به‌‌منظور بررسي اثر رژيم‌هاي آبياري و كاربرد اسيدهيوميك بر برخي ويژگي‌هاي بيوشيميايي گياه دارويي خرفه (Portulaca oleracea L.) آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در گلخانه دانشكده توليدگياهي دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي گرگان در سال 94 به‌اجرا درآمد. تيمارهاي آزمايش شامل چهار سطح رژيم‌هاي آبياري (شامل 100، 75، 50 و 25 درصد ظرفيت ‌زراعي) و چهار سطح محلول‌دهي اسيدهيوميك (شامل 600، 400، 200 و صفر ميلي­گرم در ليتر) بودند. صفات مورد ‌ارزيابي عبارت از پرولين، محتواي ‌نسبي آب برگ، فنل، فلاونوئيد، آنتي‌اكسيدان، قند‌هاي محلول و كارتنوئيد بودند. نتايج نشان داد افزايش ميزان آبياري سبب افزايش معني‌دار فنل، فلاونوئيد، آنتي‌اكسيدان، پرولين و قند‌هاي محلول گرديد. اثر تنش خشكي در بيشترين سطح، منجر به افزايش 09/1 درصدي پرولين و به‌ترتيب كاهش 183/0 و 53/6 درصدي كارتنوئيد و محتواي‌نسبي آب برگ نسبت‌به شاهد گرديد. اسيد ‌هيوميك نيز بر تمامي صفات مورد بررسي به‌جز كارتنوئيد اثر معني‌دار داشت و اين اثر در 400 ميلي‌گرم در ليتر به‌حداكثر خود رسيد. اثر متقابل رژيم آبياري و كاربرد اسيد‌هيوميك به‌جز فنل براي ساير صفات مورد‌بررسي معني‌دار بود. محلول‌پاشي 400 ميلي‌گرم در ليتر اسيد‌هيوميك به‌ترتيب در شرايط رژيم آبياري 25 و 50 درصد ظرفيت زراعي موجب افزايش 12/34 درصدي آنتي‌اكسيدان و 36/9 درصدي قندهاي محلول گرديد. به‌طوركلي نتايج اين آزمايش، كاربرد 400 ميلي‌گرم در ليتر اسيد‌هيوميك را در شرايط رژيم آبياري با 25 درصد ظرفيت‌ زراعي به‌عنوان بهترين تيمار از لحاظ صرفه‌اقتصادي معرفي مي‌كند، زيرا با مصرف كمتر آب و اسيدهيوميك، مي‌توان به همان ميزان عملكرد متابوليت‌هاي ثانويه كه سطوح بالاتر كاربرد اين تيمار‌ها دارند، دست يافت.

In order to study the effects of irrigation regimes and humic acid applications on some of physiological and biochemical characteristics of Portulaca oleracea L., a greenhouse experiment was conducted as factorial based on completely randomized design with three replications at the research greenhouse of plant production faculty of Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, during of 2014-15. The factors were irrigation regimes including four levels: (25, 50, 75 and 100 percent of field capacity) and four concentrations of humic acid: (0, 200, 400 and 600mg/L). Traits evaluated were proline, RWC, total phenol, flavonoid, antioxidant, soluble carbohydrate and carotenoid content. The results showed that the treatments had significant effects on all the studied traits. Irrigation regimes had significant effect on proline, total phenol, flavonoid, antioxidant, soluble carbohydrate. The highest level of irrigation regimes (25 percent FC) increased proline and decreased RWC and carotenoid. Humic acid had significant effect on all traits except of carotenoid content that were the highest in 400 mg/L humic acid. Interaction effect of humic acid and irrigation regimes was significant for all traits except for total phenol. Irrigation regimes increased antioxidant (12.34%), soluble carbohydrate (36.9%), in 25% and 50% FC, respectively. Generally, the best of treatments is 400mg/L humic acid and 25percent FC, economically. Because the highest yield achieved with low water and humic acid.