بررسي اثرات سمي دي اتيل هگزيل فتالات با استفاده از روش تست جنين ماهي (FET) در ماهي گورخري (Danio rerio)

دي اتيل هگزيل فتالات (DEHP) يكي از آلاينده¬هايي است كه به‌عنوان پلاستي سايزر (روان كننده) كاربرد زيادي دارد. توليد، مصرف و پراكندگي وسيع اين آلاينده، نگراني هاي زيادي در مورد تأثيرات سمي اين ماده بر موجودات زنده ايجاد كرده است. امروزه روش تست جنين ماهي (FET) در دانش سم-شناسي به‌عنوان روشي جايگزين با روش هاي متداول به شمار مي‌رود. هدف اين مطالعه بررسي سميت DEHP از طريق تأثيرات كشنده و غير كشنده جنين ماهي گورخري در آزمايش 5 روزه و با روش FET است. جنين ماهي گورخري (Danio rerio) (3 ساعت پس از باروري) در مواجهه با غلظت‌هايي از DEHP شامل (0/05، 5، 20، 35، 50 و 100 ميكروگرم بر ليتر) به مدت 120 ساعت قرار گرفت و سپس نقاط تأثير كشنده و غير كشنده و ناهنجاري هاي جنيني در زمان‌هاي مختلف، بررسي و تحليل داده‌ها با نرم‌افزار Probit انجام شد. ارزش عددي شاخص هاي LC50، NOEC و LOEC براي آلاينده DEHP به ترتيب به مقدار 46/14، 12/08 و 22/06 ميكروگرم بر ليتر به دست آمد. ناهنجاري‌هايي شامل لخته شدن جنين، عدم تشكيل سوميت، جدا نشدن دم از كيسه زرده، نقص در انحناي دم و عدم تشكيل ضربان قلب ديده شد. نتايج نشان داد كه DEHP آلاينده اي با خاصيت ناهنجاري زايي است و كاربرد روش (FET)، روشي جايگزين و كارآمد در پيش‌بيني سميت آلاينده‌هاي نوظهور است.