İlâhî Kemâl ve Özgürlük Meselesi

Teist gelenekteki çoğu düşünür, kudret (omnipotence) ve ilim (omniscience) sıfatlarının yanında, Tanrı‘nın sıfatlarının mükemmel iyilik (perfect goodness) ve özgürlüğü de içermesi gerektiğini düşünmektedir. Çünkü Tanrı mutlak hamd, sena ve kulluğu hak eder. Ancak mükemmel iyi olmayan bir varlık, mutlak övgü ve kulluğa değer olmaz. Aynı şey, ilâhî özgürlük için de geçerlidir. O hâlde, şayet Tanrı, birtakım önemli eylemlerinde özgür olmasaydı, bilfiil meydana getirdiklerini yapmama noktasında her zaman özgür olmasaydı, gerçekleştirdiği şeylerden ötürü kendisine şükran veya övgüde bulunmazdık. Özgürce olmayıp zorunluluk gereği yaptığı eylemlerden ötürü hamd ve övgümüzü hak ediyor olmazdı. Bu nedenle, kudret ve ilim sıfatlarının yanında mükemmel iyilik ve önemli derecede özgürlük de Tanrı‘nın aslî sıfatlarıdır.