Yazarın Cevabı: Koroner arter hastalarında uygulanan yaşam tarzı eğitim ve danışmanlığının yaşam kalitesine etkisi

Sayın Editör, Derginizin Mart 2011 sayısında yayınlanan “Koroner arter hastalarında uygulanan yaşam tarzı eğitim ve danışmanlığının yaşam kalitesine etkisi” adlı makalemize yapılan yapıcı eleştiriler için teşekkür ederiz (1). Araştırmamızın epidemiyolojik tasarımı gereği (uncontrolled trials) kontrol grubu kullanılmamıştır. Hastaların önceki durumlarına ait verileri ile müdahale sonrası verileri karşılaştırmaya yönelik epidemiyolojik bir tasarım yapılmıştır. Bu tür tasarımlar daha ekonomik, daha insancıl ve daha etik olduklarından, bilimsel çalışmalarda özellikle tercih edilebilirler (2). Hastalara yönelik eğitim çalışmaları çok çeşitli olabilmektedir. Bizim çalışmamızın amacı gereği hastalara birebir eğitim, danışmanlık ve eğitim materyali birlikte verilmesi planlanmıştır. Bu üç etkinliğin ortak etkisinin, hastaların önce ki durumları üzerine etkisi incelenmiştir. Ayrı ayrı eğitim, danışmanlık ve eğitim materyalinin etkisinin incelenmesi araştırmanın konusu değildir. Tahmin edileceği ve birçok çalışmada gösterildiği üzere hastalarda ki değişim, bu üç girişimin ortak ya da kümülatif etkisi, bu müdahalelerin birinin oluşturacağı etkiden daha büyük olacaktır (3-5).