14756

1400

فارسي

تهران مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي ايران

گزارش پژوهشي

يكي از مسائل جدي در حوزه حفاظت ميراث فرهنگي، اقدامات غيرقانوني است كه در زمينه اكتشاف تا استخراج آثار تاريخي ـ فرهنگي مدفون شده رخ مي دهد. دستيابي يك شبه به گنج يا دفينه موجب اغواي جمعيت بسياري شده و فرصت را براي تخريب يا قاچاق ثروت هاي ملي مردم ايران هموار كرده است. از آن جهت كه قوانين موجود مسئله را به شكلي جامع و سيستماتيك بررسي ننموده است، دامنه عظيمي از خدمات و فعاليت هاي تبليغاتي و آموزشي براي اكتشاف، حفاري و استخراج آثار تاريخي ـ فرهنگي شكل گرفته است. هرچند قانونگذار استفاده و تبليغ فلزياب را منوط به داشتن مجوز كرده، اما احكام بازدارنده اي در نظر نگرفته است. همچنين محدوديت نگاه قوانين به نتايج نهايي مثل رخداد حفاري غيرمجاز در محوطه هاي ثبت شده و ديده نشدن ساير عناصر اثرگذار در شكل گيري اين جرائم بخش مهمي از كاستي هاي قوانين موجود را شامل مي شود. در حالي كه تركيب خدمات آموزشي و فضاي مجازي، به عنوان پوشش براي فروش تجهيزات اكتشاف آثار تاريخي ـ فرهنگي، ايجاد تيم هاي غيرمتمركز گنج يابي و برگزاري تورهاي غيرقانوني آموزشي ـ عملياتي در مناطق مختلف ايران بسترساز اين حفاري هاست. به نظر مي رسد ضمن به روزرساني فصل نهم كتاب پنجم قانون مجازات اسلامي با موضوع تخريب اموال تاريخي، فرهنگي (آخرين به روزرساني در سال 1392) و همچنين به روزآوري قوانين مرتبط با اين حوزه، لازم است تا قانوني جامع با هدف ممنوعيت تبليغات، آموزش و معرفي محصولات و خدمات غيرمجاز و آسيب رسان به ميراث فرهنگي در رسانه هاي ارتباط جمعي داخلي و بين المللي و فضاهاي مجازي تدوين و تصويب شود. اين گزارش با هدف آسيب شناسي قوانين مرتبط با تبليغات، آموزش و معرفي محصولات و خدمات غيرمجاز و آسيب رسان به ميراث فرهنگي تدوين شده و مي تواند راهنماي تكميل، اصلاح يا الحاق مواد قانوني موضوعه قرار گيرد.