14845

1401

فارسي

8680374

گزارش

تحقق آمايش سرزميني و دستيابي به سازمان فضايي مطلوب توسعه، موضوعي فرابخشي و همه شمول است كه با رعايت اصول و مصاديق آمايش سرزمين در همه اركان ازجمله نظام سكونتگاهي و توسعه مسكن، نظام استقرار فعاليت و ايجاد و توسعه مراكز اقتصادي (نفت و گاز و پتروشيمي و نيروگاهي، صنعت و معدن، مراكز عمده كشاورزي و گردشگري)، نظام ارتباطات و زيرساخت ها (كانون و كريدورهاي حمل ونقل و ترانزيت، منابع و خطوط انتقال و تأمين آب، حامل هاي انرژي و زيرساخت هاي اكولوژيك) در تناسب با مكان و فضا ميسر خواهد شد. به بيان ساده، پياده سازي آمايش سرزمين، نياز به عزم جدي و همراهي و هماهنگي تمامي دستگاه ها در رعايت اصول و رويكردها و اجراي مصاديق و احكام آمايش سرزمين، در حوزه هاي بخشي و موضوعي دارد و از اين حيث بخش مسكن و شهرسازي به عنوان نظام اسكان، اثرگذاري و اثرپذيري بالايي با موضوع آمايش سرزمين دارد. قانون جهش توليد مسكن كه پس از تصويب و ابلاغ از نيمه دوم سال 1400 وارد مرحله اجرايي شده است، اگرچه به طور خاص متمركز بر تسهيل، تشويق و تخصيص اركان توليد مسكن است، ليكن علاوه بر اثرات مستقيم آن در نظام مسكن و عمران، معماري و شهرسازي، با تغيير و توسعه نظام سكونتگاهي كشور عملاً آمايش سرزميني را تحت الشعاع خود قرار خواهد داد. ازاين رو نحوه برنامه ريزي، غربالگري و اجراي اين طرح مي تواند نقش تعيين كننده اي در دستيابي و يا دور شدن از اهداف و سياست هاي كلان آمايش سرزمين ايفا نمايد و ازسوي ديگر رعايت الزامات آمايشي در اجراي قانون جهش توليد مسكن، علاوه بر تسريع دستيابي به اهداف آمايش سرزمين منجر به كنترل روند افزايشي مستمر سهم جمعيتي مناطق كلان شهري در كشور و كاهش مهاجرت از مناطق روستايي و مناطق كم برخوردار و مرزي خواهد شد و شاهد كاهش سهم جمعيت حاشيه نشين و بدمسكني سكونتگاه هاي غيررسمي، كاهش سهم خانه هاي خالي، كاهش سهم مستأجران و تعديل قيمت مسكن و اجاره بها و بهبود شاخص استطاعت خريد مسكن خواهيم بود. بايد توجه داشت كه توسعه مسكن در مناطق دور از مركز ممكن است شامل هزينه هاي اوليه بالايي نسبت به مركز و كلان شهرها باشد، ليكن صرفه جويي هاي به مراتب بزرگ تر و مستمري در كاهش اثرات (اجتماعي، اقتصادي و زيست محيطي) تمركز و تراكم كلان شهرها از مقياس شهري تا ملي و بهره وري ناشي از توسعه متوازن سرزميني را در پي خواهد داشت. در تعاريف متعددي كه از آمايش سرزمين ارائه شده است، همواره موضوع تناسب و يا نحوه تخصيص استقرار جمعيت (و فعاليت)، در فضا (گستره جغرافياي سرزمين) شاكله و استخوان بندي اين تعريف است. بنابراين همسويي تحولات توسعه نظام سكونتگاهي با سياست هاي كلي نظام در آمايش سرزمين، ركن تحقق آمايش سرزمين است كه بايد در تدوين طرح جامع مسكن (موضوع ماده (1) اين قانون) و برنامه اجرايي قانون جهش توليد و نهضت ملي مسكن مدنظر قرار گيرد. بر اين اساس ملاحظات آمايش سرزمين كه بايد در اجراي قانون جهش توليد مسكن مدنظر باشد، در پنج محور به شرح ذيل تبيين مي گردد.