14984

1401

فارسي

8682378

گزارش

تاكنون مسائل آب به طور سنتي داخل بخش و محدود به موضوعات فني تفسير و مديريت شده اند. اما علاوه بر فعل و انفعالات درون بخش آب كه حيطه كار مهندسان و متخصصان هيدرولوژي و هيدروليك است، مؤلفه هاي ديـگـري نيز وجــود دارند كـه از حوزه فيزيك آب خــارج است و به انواع رفتارهاي انساني مربوط مي شوند. اين مؤلفه ها نسبت به مؤلفه هاي فني، نقش تأثيرگذارتر بر و تأثيرپذيرتري از منابع آب دارند. از اين رو به جاي تمركز بر چرخه هيدرولوژي بايد بر چرخه هيدرولوژي - اجتماعي متمركز شد تا بتوان تأثيرگذاري/تأثيرپذيري عوامل انساني را بر/از منابع آب درك كرد. به رغم اهميت چرخه هيدرولوژي - اجتماعي، مؤلفه هاي انساني آن در سياستگذاري ها و برنامه ريزي هاي منابع آب مغفول مانده اند و به همين دليل معضلاتي در بخش آب وجود دارد كه ريشه آنها نه در فيزيك آب بلكه در مؤلفه هاي رفتاري انواع كنشگران و تصميم گيران است. آن بخش از مسئله آب كه به بعد فيزيكي آن بازمي گردد تحت تأثير عوامل اقليمي است، اما از سوي ديگر عوامل اقليمي به نوبه خود دسته اي از عواملي است كه بر نحوه شكل گيري تقاضا نيز مؤثر است. براساس الگوي شكل گرفته تقاضا، مسئله تخصيص منابع آب و مسائل مترتب بر آن شكل مي گيرند. اين موارد در محدوده مديريت عرضه منابع آب قرار مي گيرند. اما در مقابل مديريت عرضه، سمت ديگر در حوزه مديريت تقاضا قرار دارد كه به عوامل مربوط به شكل گيري تقاضاي آب با منشأ اجتماعي و براساس مؤلفه هاي فردي و جمعي مربوط مي شود و از نيروهاي مختلف سياسي، اقتصادي، اجتماعي، امنيتي و غيره تأثير مي گيرد (شكل 1).