15070

1401

فارسي

8685615

گزارش

الگوي تخصيص ظرفيت پذيرش دانشجو ازسوي شوراي گسترش و برنامهريزي آموزش عالي در تيرماه 1399 به منظور حفظ و ارتقاي كيفيت آموزش عالي به دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي ابلاغ شد. قبل از ابلاغ اين مصوبه، شوراي گسترش و برنامهريزي آموزش عالي در هريك از مقاطع تحصيلي و به صورت يكسان براي همه دانشگاهها و مؤسسه هاي آموزش عالي اقدام به تعيين سقف پذيرش مي كرد و دانشگاهها مجاز به تعيين ظرفيت پذيرش در سقف تعيين شده بودند؛ اين بدين معني است كه از شاخص و معيار مشخصي براي تعيين سقف پذيرش توسط شوراي گسترش و دانشگاهها براي تعيين ميزان ظرفيت پذيرش در آن سقف استفاده نميشد. اما در الگوي جديد با استفاده از معيار تعداد اعضاي هيئت علمي ضوابطي براي تخصيص ظرفيت پذيرش قرار داده شده است. مفاد الگوي جديد شامل سه بند درخصوص نحوه تعيين ظرفيت در مقاطع كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكتري؛ چهار تذكر و همچنين سه مقرره است كه ضوابط مد نظر شوراي گسترش و برنامهريزي در اين زمينه را نشان ميدهد. بررسي الگوي فوق كه با استفاده از اظهارنظر دانشگاههاي مختلف صورت گرفت نشان داد كه به اين الگو ايراد هايي همچون محدود بودن شاخصهاي مورد استفاده جهت تعيين ظرفيت، كمتوجهي به اسناد آمايش سرزمين، مشخص نبودن نحوه ارتباط مصوبه حاضر با ساير قوانين و مصوبات مرتبط، عدم ارائه راهكار براي دانشگاه علمي كاربردي؛ رويكرد متفاوت و تبعيض آميز مصوبه نسبت به زيرنظامهاي دانشگاهي همچون دانشگاههاي غيردولتي غيرانتفاعي؛ مشخص نبودن وضعيت ظرفيت پذيرش در دانشگاه آزاد و ... وارد است. از سوي ديگر بررسي آماري وضعيت پذيرش دانشجو پس از اجراي الگو و مقايسه آن با سالهاي قبل از آن نشان داد، ظرفيت و تعداد پذيرش در امتداد سالهاي قبل از اجراي الگو بوده و اجراي آن موفقيت آميز نبوده است، به طوري كه در مقطع كارشناسي دانشگاههاي وابسته به وزارت علوم، تحقيقات و فناوري (وزارت علوم) حدود 75 درصد بيش از ظرفيت قابل پذيرش، در سال تحصيلي 1401 – 1400 دانشجو پذيرش شده است. بنابراين نياز به در نظر گرفتن ملاحظات و الزاماتي همچون حذف تذكر 4، استفاده از سازوكارهاي رقابتي همچون تخصيص براساس عملكرد آموزشي و پژوهشي دانشگاهها، استفاده از شاخصهاي متنوع و تركيبي، در نظر گرفتن ضريبي براي دانشجويان تغيير رشتهاي، انصرافي، انتقالي، اخراجي و... هم براي اصلاح الگو و هم اجراي آن وجود دارد.