15539

1401

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8946873

گزارش

نظام هاي حكمراني در سراسر جهان همواره با چالش هاي متعددي مواجه هستند. محدوديت هاي منابع، گستردگي جغرافيايي و پيچيدگي هاي اجتماعي از قبيل تنوع قوميتي ازجمله مواردي هستند كه سبب شده تا اين نظام ها در مسير برنامه ريزي و تحقق اهداف تعيين شده دچار مشكل شوند. در اين راستا انديشمندان و محققين حوزه حكمراني رويكردها و نظريه هاي مختلفي را طرح ريزي كرده اند. يكي از اين رويكردها كه مشاركت مردم در امر حكمراني را به عنوان عامل مهم در غلبه بر اين چالش ها مي داند، رويكرد حكمراني مشاركتي است. اين رويكرد را برخلاف بسياري ديگر از رويكردهاي بيان شده در حوزه حكمراني نبايد رويكردي دور از اقتضائات جمهوري اسلامي ايران دانست، زيرا بررسي ابعاد مختلف اين رويكرد و نيز تطبيق آنها با ويژگي هاي فرهنگي، اعتقادي، اجتماعي و سياسي جمهوري اسلامي ايران، گوياي اين واقعيت است كه اين رويكرد داراي قرابت معناداري با رويكردهاي كلان نظام حكمراني كشور است. بر اين اساس در گزارش حاضر پس از بيان توضيحاتي در خصوص مفهوم رويكرد حكمراني مشاركتي به ضرورت پرداختن به اين رويكرد در كشور اشاره شده است. براساس يافته هاي گزارش حاضر مهم ترين دلايلي كه ضرورت پرداختن به اين رويكرد را در كشور نشان مي دهد عبارتند از: تعارضات اجتماعي (حكومت گريزي)، پيچيدگي مسائل حكمراني و اثرگذاري عوامل متعدد، ضعف فرهنگ مشاركت در جامعه، سوگيري هاي شناختي و تورش هاي رفتاري، محدوديت منابع و در نظر نگرفتن تأثير مباني فكري و نظام ارزشي مردم. همچنين در بررسي هاي انجام شده در اين گزارش مشخص شد كه مشكلات عمده در مسير پياده سازي رويكرد حكمراني در كشور نيز شامل اين موارد هستند: تفرقه، تعصب، نفوذ، لابي، تطميع و تهديد، ساختار نامناسب و افراد ناسازگار، پيچيدگي، تجميع ترجيحات متنوع فردي، عدم فهم صحيح دستاوردهاي حكمراني مشاركتي، جهت دهي ناخودآگاه ذهن مسئولان در تعيين اولويت ها و نبود ابزار مناسب جهت مشاركت. در انتهاي گزارش حاضر نيز پس از بيان دستاوردهاي ناشي از پياده سازي اين رويكرد در نظام حكمراني كشور، براي اجراي مناسب حكمراني مشاركتي پيشنهادهايي ارائه شده است.