بررسي ضماير شان و قصه در قرآن كريم

شان و قصه، ضمير مفرد غايبي است كه به وسيله ي جمله ي بعد از خود تفسير ميشود. اين ضمير، گاه شان » به صورت منفصل مرفوع، گاه متصل منصوب و گاه به صورت مقدر ميآيد. ضمير شان را با عبارت تعبير ميكنند. اين ضمير را « قصه و داستان چنين است » و ضمير قصه را نيز با عبارت « يا امر چنين است ضمير حديث، ضمير مجهول و... نيز ناميده اند. در قرآن در موارد متعددي از اين ساختار استفاده شده است و بيشتر براي بزرگداشت امري به كار رفته است كه در مورد آن سخن گفته ميشود. تاكنون، تحقيقي در مورد ضمير شان و موارد آن در قرآن به شكل خاص، صورت نگرفته است و آنچه در اين خصوص بيان شده در تفاسير و منابع اعراب القرآن و منابع نحوي پراكنده است. هدف اين مقاله، تبيين مواردي است كه در قرآن، ضمير شان يا قصه انگاشته شده و بيان و بررسي آراي دانشمندان اسلامي در اين خصوص، نتيجه گيري و همچنين تبيين موضوعاتي است كه براي بيان آن در قرآن از ضمير شان و قصه استفاده شده است. براساس اين تحقيق، مواردي كه در قرآن، ضمير شان يا قصه انگاشته شده حدود 52 مورد است كه دانشمندان اسلامي درباره ي 28 ضمير، اتفاق نظر و 24 مورد ديگر، اختلاف داشته اند. همين اختلاف ها ضروري مينمايد تا موضوع، به صورت مجزا بررسي شده و گامي ديگر در جهت شناخت رموز ادبي اين كتاب آسماني برداشته شود