موقعيت متن در دو داستان كوتاه خسرو نوشته عبدالحسين وجداني و نخستين جام، اثر مصطفي لطفي منفلوطي با رويكرد فركلاف

نظريه نـورمن فركلاف يكي از رويكردهاي تحليل گفتمان انتقادي در نقد ادبيات داستاني است كه متون را در سه سطح توصيف، تفسير، و تبيين، بررسي مي‌كند. در اين جستار، سعي بر اين است كه دو داستان «خسرو» اثر عبدالحسين وجداني و «نخستين جام» اثر مصطفي لطفي منفلوطي به دليل همانندي‌هاي نسبتاً آشكار و متعدد در ساختار داستان سرگذشت قهرمانان، محتوا، و تفسير نهايي، با استفاده از نظريه نورمن فركلاف در سه سطح توصيف، تفسير، و تبيين تحليل شود تا از اين طريق لايه‌هاي مختلف معنا و درون‌مايه آن كشف و بررسي گردد. اين پژوهش در پي آن است تا با شناخت تفاوت‌ها و شباهت‌ها در نظام‌ها و وقايع اجتماعي به تبيين و تفسير آنها با استفاده از پديده‌هاي اجتماعي مشاهده‌شده در درون اين نظام‌ها بپردازد. نتايج به‌دست‌آمده در تحليل اين دو داستان نشان مي‌دهد كه بدبختي‌ها و ناكامي‌هاي زندگي معتادان ريشه در استفاده نكردن از استعدادهاي ذاتي و شرايط مطلوب جامعه خويش دارد و مي‌توان ميان اين مشكلات و پيامدهاي آنها ارتباط معني‌داري برقرار كرد.