الانعكاسيّة في الترجمة من العربيّة إلي الفارسيّة (دراسة تحليلية تقابليّة)

انعكاس در ترجمه از زبان عربي به زباني فارسي (رويكردي مقابله اي)

هدف مسأله هم ارزي در ترجمه ضماير ازديرباز در زمره موضوعات مورد بحث مطالعات ترجمه بوده و در اين مقاله به عنوان هدف اصلي پي گرفته شده است. شايان ذكر است كه پژوهشگران با تكيه بر دستاوردهاي دانش زبان شناسي، قادر بوده اند گام هاي مؤثري را در اين زمينه بردارند و با استفاده از نتايج مطالعات زبان شناسي كه سنجه هم ارزي به شمار مي آيد، تشابهات و اختلافات ميان زبان ها را كشف كرده اند. در اين ميان ضمير انعكاسي پديدهاي زباني است كه در دانش زبان شناسي مورد مطالعه قرار گرفته و بنابر تحقيقات انجام شده، اين ضمير در هر زبان به شكلي خاص نمود يافته؛ گاهي (( إعراب )) نقش مفعولي و گاهي نقش تأكيدي را دارا بوده است. در زبان عربي به خاطر وجود ويژگي تفكيك نقش مفعولي از تاكيدي به آساني صورت مي گيرد. اين در حالي است كه در زبان فارسي سه واژه ((خويش، خويشتن و خود)) هم براي نقش مفعول به كار مي روند و هم براي تاكيد. اين پژوهش با تكيه بر روش توصيفي- تحليلي تلاش دارد تا وجوه مشترك نحو عربي و دانش زبانشناسي را درباره پديده زباني انعكاس، بيان نمايد و سپس اصلي ترين چالش مترجمان فارسي زبان را در مواجهه با ترجمه آن كشف كند. نتايج اين پژوهش نشانگر آن است ترجمه هاي فارسي عمدتا دو ايراد دارند؛ نخست آنكه تفاوت هاي ميان انعكاسي مفعولي و انعكاسي تأكيدي ناديده گرفته شده است و ديگر آنكه به معاني افعال توجه در خوري نشده است؛ و به همين خاطر ترجمه ها فاقد هم ارزي هستند. از اين رو پيشنهاد مي شود براي رفع اين مشكل از تكنيك تصريح استفاده شود.

Equivalence in translating pronouns has been for a long time among the most discussed issues in translation studies and was the main objective of this study. It is worth noting that relying on linguistic findings, researchers have done effective works in this regard. They have discovered similarities and differences of languages through linguistic studies, known as equivalence assessment or comparative studies. Reflexive pronoun is a linguistic element that has been the subject of many linguistic studies. The studies show that this pronoun has been used differently in different languages having an objective or an emphatic function. In Arabic, the differentiation between objective and emphatic functions is easy because of the existence of diactrics, while in Persian the words Khish, khishtan and Khod, all meaning self, can have objective and emphasis functions. Using a descriptive-analytical method, this study tried to explicate the common aspects of Arabic and Persian in reflexivity. It then tried to explore the main challenges of Persian translators of Arabic facing the pronoun. Results show that Persian translations almost have two main problems. The first is that the differences between the objective and emphatic functions which have been ignored. The second is that enough attention has not been paid to the meaning of verbs. So the translations are not equivalent. Explicitation is proposed then as a strategy for resolving the problem