نمط العبرة من الأحداث التأريخية بناءً على تحليل محتوى الخطبة القاصعة للإمام علي (ع)

الگوي عبرت آموزي از رويدادهاي تار يخي بر مبناي تحليل محتواي خطبه قاصعه امام علي (ع)

كلام اميرالمؤمنين علي (ع) به سبب بهره مندي از جاذبه هاي فخامت الفاظ، معاني بلند و انسجام ساختاري، پس از قرآن كريم از اهميت و ارزشمندي خاصي برخوردار بوده و به عنوان بخشي از احاديث اهل بيت (ع) به مثابه دومين منبع دين مبين اسلام مورد توجه همگان است. در بين خطبه هاي ايشان، خطبه قاصعه به علت گستردگي مفاهيم، تأكيد بر موضوعات بسيار مهم و حساس زمانه و نيز ايراد در جمع خاصي از مسلمانان، از اهميت ويژه اي برخوردار است. از آن جا كه تحليل و بررسي نصوص ديني و دستيابي به مضامين عميق آنها، نيازمند بهره گيري از روش هاي تحقيق ميان رشته اي تلاش شده تا ضمن استخراج مضامين اصلي و ،» تحليل محتوا « متن محور است، لذا در اين پژوهش با استفاده از روش فرعي اين خطبه و ساختار هندسي آن، نوع نگاه امام (ع)، به موضوعات تاريخي و چگونگي عبرت آموزي از آنها را تبيين كرده و درنهايت الگويي براي چگونگي عبرت گيري از رويدادهاي تاريخي ترسيم نمائيم. طبقه بندي گونه هاي مختلف عبرت آموزي از رويدادهاي تاريخي به صورت: عبرت آموزي از شيطان، پيروان شيطان، اغنياء امت هاي پيشين، مؤمنان امت هاي پيشين، عوامل شكست پيشينيان و عوامل پيروزي پيشينيان، بخش مهمي از يافته هاي اين تحقيق است كه هركدام با ذكر مثال بيان شده. همچنين از آنجا كه در اين مقاله به دنبال استخراج الگو بوده ايم، در ذيل بحث از عوامل شكست و پيروزي پيشينيان، به شناسايي مهم ترين عوامل اين دو بخش پرداخته و با ذكر اولويت، الگوي آن را ترسيم نموده ايم. تبيين جايگاه تفرقه به عنوان مهم ترين عامل شكست امم پيشين و دلايل آن مانند پيروي از شيطان و پيروي از رؤساي متكبر و ناپاكان، به همراه تبيين جايگاه اتحاد و همدلي، امربه معروف و نهي از منكر و توجه به معاد در پيروزي ملت ها، بخش ديگري از يافته هاي اين تحقيق به منظور تبيين الگوي عبرت آموزي از رويدادهاي تاريخي از منظر امام علي (ع) بوده است.

Undoubtedly, the words of Amir al Mu'minin Ali, due to the use of the attractions of the words, the meanings and the structural cohesion, have enjoyed great importance after the Holy Qur'an. an‎d as part of Hadith as the second source of the religion of Islam, everyone is at the center of attention. Among his sermons, the sermon is due to the broadness of the concepts, the emphasis on the most important and sensitive issues of the time, as well as the objection in particular among the Muslims, is of particular importance Which seems to have important and useful functions for Islamic societies today. Since the analysis and examination of religious texts and the achievement of their deep themes requires the use of text based interdisciplinary research methods, in this research, using content analysis method, it has been tried to extract the main and secondary themes the sermon and its geometric structure. The type of Imam's look, explain the historical issues and how to learn from them, and draw a pattern for it. The classification of different species of learning from historical events with an example, along with the explanation of the benefits and outcomes of learning history, is part of the findings of this study, which will help the Muslims to further benefit from historical sources