ارائه چارچوب تربيتي انسان براساس اختيار

هدف كلی این پژوهش ارائه چارچوب تربیتی انسان براساس اختیار می باشد. لذا جهت نیل به این هدف اصلی، ابتداً مبانی انسان شناسی و سپس بحث جبر و اختیار از دیدگاه علامه مورد دقت و بررسی قرار می گیرد. و در نهایت به ارائهی چارچوبی مفهومی از تربیت انسان، در استناد به نقش و جایگاه مفاهیم جبر و اختیار بپردازد. پارادایم تحقیق كیفی است. داده های مورد نیاز در این پژوهش با روش سند كاوی جمع آوری شده است. تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده با رویكرد توصیفی- تفسیری؛ و روش تحقیق، متكی به روش استقرایی و غیر حدوثی است. در این پژوهش منابع و اسناد مورد بررسی با محوریت تفسیر المیزان علامه بوده؛ اگرچه سایر منابع و كتب علامه از نظر دور نبوده است. در نظرگاه علامه انسان موجودی شریف و كریم است. شرافت او قائم به روح اوست. انسان صاحب اختیار و اراده است؛ اما این اراده انسان در طول اراده خداست. انسان نه مجبورصِرف است كه از خود هیچ ارادهای نداشته باشد؛ و نه مختارِ مطلق است كه به حال خود واگذاشته شده باشد. تربیت و رشد انسان باید تابع قدرت اختیار و اراده او باشد. از نظر علامه اصل اختیار و اراده باید در تمامی مولفه ها و عناصر تربیت، نظیر مربی، متربی، هدف ، روش، محتوی، وسیله و ارزشیابی نقش محوری و اساسی داشته باشد. تربیت موثر، پویا و مسئولیت آفرین متاثر از قدرت انتخاب و اختیار انسان است. نتیجه و برایند این پژوهش می تواند برای علاقه مندان و اصحاب فكر و اندیشه و نیز دست اندركاران تعلیم و تربیت، زمینه ی مناسبی برای تحقیقات و پژوهش های بعدی و نیز جهت اجرایی كردن آن در عرصه تربیت مفید و مؤثر باشد.