تجلي كهن الگوي مادر در قصه هاي پريان ايراني

Mother Archetypes Manifested in Iranian Fairy Tales

مادر نه به شخصیت و ویژگی های روانی مادر واقعی، بلكه در اصلی برحسب روان شناسی تحلیلی یونگ، تأثر عمیق فرزند از كهن الگویی موسوم به صورت مثالی مادر وابسته است. به باور یونگ، كنش های این نیروی ناهشیار نقش بسیار عمده ای در مسیر دستیابی به بلوغ روانی افراد ایفا می كند و فرافكنی های آن حتی ممكن است فرد را به سمت ناهنجاری های عاطفی بسیار پیچیدهای سوق دهد. یونگ، اسطوره و داستان های طرح شده در تمامی فرهنگها را نیز همچون رؤیاهای هر شخصی، صحنه ای برای تظاهر كهن الگوها میداند؛ بر همین اساس پژوهشی حاضر، به ظهور كهن الگوی مادر در داستان های پریان ایرانی توجه كرده است. در بخش نخست، به نمادهای برجسته ای پرداخته شده كه در چنین داستان هایی برای نمایشی كهن الگوی مادر به كار رفته است. در دومین بخش نیز الگوی تقابلی قهرمان داستان با این كهن الگو بررسی شده و به طور ویژه بر الگوهای متفاوت رویارویی زن و مرد با كهن الگوی مادر در این داستان ها، تمركز شده است. در هر دو بخشی، سیالی بودن كهن الگوی مادر نیز مد نظر بوده است.