صور ابهام ذاتى در غزل هاى حافظ

اگرچه ايهام به عنوان ويژگى اصلى شعر حافظ شهرت يافته، امّا در نگاهى شامل تر بايد ابهام را ويژگى اصلى شعر حافظ دانست. ايهام در حوزه ى فنون ادبى و بلاغت داراى تعريف مشخص و معلومى است. ايهام در شكل هاى مختلف خود، از ايهام نما گرفته تا ايهام واژگانى و تعبيرى، موجب ظرفيتى دو معنايى و گاه چند معنايى مى شود. تأمّل در وجوه ايهام و كشف ظرافت هاى ايهامى، سبب نوعى كشف و التذاذ هنرى مى گردد و بار القائى و تاثيرى كلام را به نحو شگفت انگيزى تقويت مى كند و به همين سبب است كه ايهام از ديرباز يكى از جاذبه هاى هنرى در شعر محسوب شده است. آن چه ابهام و ايهام را به هم مرتبط مى كند، آن است كه در ابهام نيز ساختار كلام و فرايند دريافت و غايت كشف و التذاذ هنرى، كاركردى همانند ايهام دارد؛ ولى نكته آن است كه ابهام داراى گستره ى وسيع ترى است كه ايهام را در درون خود جاى مى دهد.