بررسي تطبيقي بينامتني اسطوره در آثار صادق هدايت و ادگار آلن پو

امروزه پيوند ادبيات تطبيقي و بينامتنيت دستاوردي جديد است كه تحليل اثر در چارچوب الگوها و روش هاي آن آسان مي شود. از مهم ترين عوامل تحليل در حوزه ادبيات تطبيقي بررسي شباهت ها و تأثيرگذاري آثار بر يكديگر و چگونگي تحقق يا انتقال يك موضوع و درونمايه است ولي خوانش بينامتني دغدغه فرارفتن از بررسي منابع مشابه و تأثير و تأثر را دارد؛ يك متن بر پايه گفتماني از پيش موجود بنا مي شود و سپس آن گفتمان را از آن خود مي كند و حتي موجب دگرگوني معناي متن محوري مي شود. با توجه به تأثير اسطوره ها بر يكديگر، اين پژوهش كوشيده است، تا به مقايسه اسطوره هاي آثار ادگار آلن پو و صادق هدايت بپردازد. هدف تحقيق حاضر بررسي بينامتني اسطوره و كاركردهاي آن در آثار دو نويسنده شهير امريكايي و ايراني است. پرسش محوري پژوهش حاضر اين است كه چگونه مي توان با تكيه بر الگوي تحليل بينامتنيت، نقش اسطوره ها در آثار داستاني ادگار آلن - پو و صادق هدايت را مورد بررسي قرار داد؟ يافته هاي اين تحقيق نشان داد كه مشابهت هاي اسطوره شناختي و كاركردهاي مشترك بينامتني در حوزه محتوا و مضامين و هم در حوزه ساختار و سبك، قابل مشاهده است. حضور چهره مرگ و احساس گناه گريزناپذير قهرمانان و تكرار مضاميني همچون تاريكي، ترس، و سخن از نااميدي و مرگ و حركت مداوم شخصيت هاي داستاني بر لبه عقل و جنون در اين داستان ها از جمله طرح هاي اسطوره اي مشترك در آثار دو نويسنده مذكور به شمار مي آيد.