مديحه سرايي به مثابه كنش آييني

در بررسي امر مديحه سرايي كه در بارگاه فرادستان حكومتي مطرح بوده، نظريات متعدد و گاه متضاد، ابراز شده است. ديدگاه غالب معاصر، آن را كنش نكوهيده اي در وجه تملق و چاپلوسي دانسته كه بنا به دلايلي همچون؛ كسب مقام و موقعيت اجتماعي، دريافت صله و عطا و گذران زندگي به انجام مي رسيده است. به نظر مي رسد وجه تقدس گرايانه اي در مديحه سرايي آيين بار وجود داشته كه مهجور مانده كه پي گيري آن با اصطلاح امر استعلايي، مورد نظر اين پژوهش است. تحقيق مي كوشد با هدف تاكيد بر وجه استعلايي آيين بار در يك وضعيت احتمالي، كنش مديحه سرايي را به مثابه يك كنش آييني، معرفي كند. در اين تحقيق روش مورد استفاده مطالعه اسنادي و تطبيق يافته ها بر شاخصه هاي آيين بار است. طبق يافته ها، آيين بار فرهنگ كهن، داراي شاخصه هايي همچون؛ زمان، مكان، شخصيت و كنش ستايشي بوده كه همگي با يك نگاه استعلايي در بارگاه فرادستان حكومتي به انجام مي رسيده است، بنابراين مديحه سرايي به مثابه يك كنش ستايشي در وجه نيايشي، جلوه كرده كه با برخورداري از زبان استعاري رو به سوي امر استعلايي داشته و پشتوانه ي آييني بار باستاني در بستر فرهنگي كهن ايران تا دوران اسلامي، حضور و تداوم خود را حفظ كرده است.