تحليل شاخصه هاي پيكرنگاري درباري در نسخة چاپ سنگي هزار و يك شب دورۀ قاجار

كتاب هزار و يك شب داستان هايي با مضامين تغزلي، حماسي و عاميانه را در بردارد كه اتصال آنها به فرهنگ و جهان بيني اساطيري و ادبيات غنايي، جايگاه آن را در عهد قاجار مهم جلوه داده است. هنر دورۀ قاجار با بهره گيري از سنت هاي پيشين و نگاهي به ناتوراليسم غربي و ادب پروري حكام اين عهد، خصوصيات نويني را وارد عرصه مجلس آرايي كرد: خصوصياتي همچون چهره پردازي، منظره پردازي و پرسپكتيو. پيكرنگاري درباري با دارا بودن اين مولفه ها به سبكي جديد در نقاشي تبديل شد و رويكردهاي آن براساس ميزان درك زيبايي شناسي قاجاريه شكل گرفت. پس از ورود صنعت چاپ، مصورسازي به روش چاپ سنگي همسو با پيكرنگاري درباري ادامه يافت. نسخة چاپ سنگي هزار و يك شب اثر ميرزا عليقلي خوئي، با مكاشفه اي بين تجربيات سنتي و رهيافت هاي نوين شيوه جديدي در مجلس آرايي قاجار عرضه كرد. لذا در اين مقاله سعي شده است به شيوه توصيفي و تحليلي ضمن بررسي شرايط اجتماعي دورۀ قاجار، ساختار پيكرنگاري درباري و تشابهات اصول آن با تصاوير هزار و يك شب را مورد بررسي قرار دهد. هدف مقاله تتبع در رهيافت هاي پيكرنگاري درباري دورۀ قاجار و مقايسه آن با تصاوير چاپ سنگي هزار و يك شب است و سوالاتي كه در اين زمينه مطرح مي شود بدين گونه است: 1- آيا شرايط اجتماعي و سياسي قاجاريه زمينه توليد نسخة چاپ سنگي با مضمون هزار و يك شب را دارا بود؟ 2- آيا ميرزا عليقلي خوئي در ترسيم صحنه ها از سبك پيكرنگاري درباري الهام گرفته است؟ 3- ميزان تاثيرپذيري عليقلي خوئي از نقاشي درباري تا چه حد بوده است ؟