ساختار روايي هزار و يك شب بر مبناي نظرية ژرار ژنت

ژرار ژنت (1930) منتقد، نظريه پرداز ادبي و نشانه شناس فرانسوي است كه عمدۀ شهرت و تأثيرگذاري او به مطالعة ساختارگرايانه از روايت بر مي گردد. طبق آراي ژنت، كيفيت روايت در دنياي داستاني همسان و به شيوه روايتي متن گراست؛ زيرا مركز جهت گيري روي شخصيت - راوي متمركز است. هم چنين بر اساس آراي ژنت، راوي را مي توان از لحاظ نوع روايت و نقل رويدادها در بطن زمان به صورت نظم و ترتيب، تداوم (استمرار) و بسامد (تكرّر) بررسي نمود. در داستان هزار و يك شب نظم و ترتيب يا بُعد گستره زماني از حال به عقب و جلو، جنبة زيبايي شناختي و هنري دارد و رويداد قصه گويي بيشترين بسامد را داراست و ثبات پويايي يا سرعت حركت داستان، داراي شتاب مثبت و در بعضي قسمت ها شتاب منفي دارد. شخصيت هاي اصلي داستان، شهرزاد و شهزاده هستند كه رويدادها از زاويه ديد سوم شخص و رويدادها از زاويه ديد راوي ديده مي شوند. نيز در هزار و يك شب پيرنگ داستان از لايه هاي ژرف ساخت و رو ساخت تشكيل شده است. مقالة حاضر تلاش دارد تا به شكل توصيفي - تحليلي به بررسي ساختار روايت در هزار و يك شب از ديدگاه ژار ژنت بپردازد.