روند ادواري ساخت و توسعه مسجد جامع بروجرد

مسجد جامع بروجرد يكي قديمي‌ترين مساجد غرب ايران است كه تاريخ برپايي آن به قرون نخستين اسلامي مي رسد و از نظر تاريخي پژوهشي به عنوان دايره المعارف معماري اسلامي شهر بروجرد محسوب مي‌شود. اين بنا كه امروزه مسجد جمعه نيز ناميده مي‌شود، از نوع مساجد تك ايواني است و از نظر ساختار معماري و سير تحول تاريخي آن داراي ارزش و اهميت بسياري در تاريخ معماري مسجد در غرب ايران است. بناي اصلي مسجد شامل يك گنبدخانه مركزي و يك ايوان الحاقي متعلق به قرن چهارم و پنجم هجري است. از بخشهاي ديگر بنا شبستان ها، ايوان، حياط و دو درگاه ورودي در قسمت‌هاي شرقي و غربي و غريب خانه است. يافته‌هاي باستان شناسي نشانة استمرار تعمير و بازسازي آن از قرن سوم تا قرن اخير است. اين بنا در طي تاريخ طولاني حيات آن، بارها مرمت و بازسازي شده و بخش‌هايي به آن افزوده شده است. با توجه به ديرينگي تاريخ آن و همچنين بازسازي و مرمت آن در طول قرون متمادي، در اين مقاله به بررسي سير تحول تاريخي ساخت و توسعه معماري آن مي پردازيم. روش تحقق در اين پژوهش مبتني بر شيوه توصيفي تحليلي است و اطلاعات آن به روش كتابخانه اي و بررسي ميداني در ساختار معماري مسجد به دست آمده است. نتايج نشان مي دهد با وجود اينكه اين مسجد در طول تاريخ حيات خود بارها مورد مرمت، بازسازي و توسعه قرار گرفته ولي الگوي گنبد خانه آن از دوره سلجوقي تا كنون علي رغم بازسازي و مرمت هاي صورت گرفته، تغيير چنداني نكرده است.