بررسي ساختار معماري آرامگاهي در زاگرس مياني (لرستان)

سرزمين ايران به لحاظ وسعت و به تناسب تنوع اقليمي، عرصه اي براي هنرنمايي هنرمندان معمار بوده است. بخش هايي از اين عرصه كه در مناطق كوهستاني و دور از دسترس واقع شده اند تا كنون مورد توجه چنداني قرار نگرفته اند. به نظر مي رسد معماري اين منطقه با وجود اينكه از لحاظ هندسه و فرم و مصالح، تابعي از كل اين سرزمين محسوب مي شود اما به لحاظ تأثيرات اكولوژيكي، از ويژگي هاي خاصي بر خوردارگرديده كه از جمله مي توان به كاربرد و استفاده زياد از سنگ در ساخت بناهاي اين منطقه و حتي در ساخت گنبد اشاره نمود. پژوهش كنـوني سعي دارد با بررسي و تحليل ويژگي هاي معماري مقابر اين منطقه از لحاظ فرم و مصالح و دوره تاريخي به گونه شناسي معماري آرامگاهي در زاگرس مياني (لرستان) بپردازد. در اين پژوهش، تعداد 20 بناي آرامگاهي شاخص مورد بررسي و مطالعه قرار گرفته است بنابر يافته هاي تحقيق، در يك تقسيم بندي كلي آرامگاهها به چند دسته تقسيم مي شوند. 1- بناهاي چهار ضلعي با گنبد خفته 2- بناهايي با پلان مربع و يا چند ضلعي با گنبد رك 3- بناهايي با پلان چند ضلعي وگنبد رك تركين4- بناهايي كه داراي پلان مربع و يا چند ضلعي با گنبدي از نوع نار اگون و يا ازنوع نار شلال. علاوه بر آن در اين منطقه تعدادي از بناها تحت تأثير اقليم و محيط، ويژگي هاي معماري خاصي را حائز شده اند كه از آن جمله مي توان به ساخت بناها و هم چنين گنبدهاي نار و رك (در اشكال مخروط ويا هرمي ويا اورچين) اشاره نمود كه با ظرافت زياد از سنگ هاي رودخانه اي و يا لاشه سنگ ساخته شده اند.