هنر تذهيب زينت بخش قرآنها (بررسي تذهيبهاي قرآني عصر تيموري محفوظ در موزه آستانه مقدسه قم)

تذهيب بعد از خوشنويسي يكي از شاخص ترين هنرهاي وابسته به كتاب آرايي مي باشد كه از جايگاه مهمي در هنرهاي اسلامي برخوردار است. تذهيب در نسخ مربوط به كتب ديني بويژه كتاب مقدس قرآن، يكي از عناصر تزئيني و زينت بخش در قرآن آرايي محسوب مي شود كه از همان ابتداي كتابت قرآن مورد توجه هنرمندان مسلمان قرار گرفته است. اين هنر تزئيني-كاربردي در طول اعصار مختلف رو به رشد و تكامل بوده تا جايي كه تذهيب هاي قرآني عصر تيموري را مي توان از متعالي ترين نسخ تزئيني دانست كه قابل تمييز از ادوار پيشين و پسين خود است. نمونه هاي محفوظ در موزه آستانه مقدسه قم نيز جزء ذخاير با ارزشمندي است كه تاكنون مورد پژوهش قرار نگرفته است. لذا مقاله حاضر، برآن است تا به شناخت و معرفي آرايه هاي تذهيب در نمونه هاي تيموري موزه نام برده بپردازد و با تجزيه-تحليل صفحه آرايي، تناسبات صفحه و تركيب بندي عناصر تزئيني نمونه هاي انتخابي را طبقه بندي نمايد. روش بررسي پژوهش توصيفي-تحليلي بوده و اطلاعات آن از طريق كتابخانه اي، اسنادي و به صورت ميداني گردآوري شده است. جامعه آماري پژوهش حاضر را سه نمونه از قرآن ها تشكيل مي دهد؛ بر اساس يافته هاي تحقيق، آرايه هاي قرآني همچون سرلوح، سرسوره، نشان آيات، در نمونه هاي بررسي شده موجود مي باشد، اين عناصر بصري در تلفيق با نقوش تزئيني همچون اسليمي، ختايي، نقوش هندسي، انواع جدول كشي و غيره زينت بخش هنر تذهيب بوده است و داراي صفحه آرايي هايي با تناسبات طلايي است.