ديدگاه ديني و اصول باغ سازي ايراني

رابطه انسان با طبيعت در واقع رابطه بُعد روحي انسان با ساير ابعاد و عناصر وجودي خود است، يعني رابطه انسان با عناصر طبيعت در واقع روند خودآگاهي انسان را تسهيل و سير تكاملي انسان را ممكن مي‌نمايد. باغ ايراني نمونه­اي از تجلّي و تبلور انديشه و تفكر حكيمانه از جهانبيني اسلامي را آشكار مي­ساازد. تركيب هوشمندانه عناصر باغ ايراني(گياهان، آب و ...) و اصول باغ ايراني( سلسه مراتب، تقارن و...) سعي در به تصويركشيدن ذهني سازندگان از بهشت دارد. هدف اصلي در اين پژوهش بررسي، بازبيني و بيان مفاهيم و برداشت­هايي برخواسته از جهان بيني اسلامي است. بر اين اساس تلاش مي­شود تا اين مفاهيم با رجوع به آيات قرآني كه توصيف بهشت در آن بيان شده، و جمع آوري اين اطلاعات با ابزار كتابخانه­اي، و با رجوع به قرآن و اسناد و مدارك مربوطه، مورد بازبيني قرار گرفته است. نتايج تحقيق حاضر بر اين مهم استوار است كه اجزا و مولفه هاي باغ ايراني در تجلي كالبدي نمادي تمثيلي از بهشت و باغ­هاي قرآني و اصول باغ ايراني از ديدگاه ديني اهتمام دارد و باغ سازي ايراني بيانگر تلاشي از سابقه­اي معنوي و روحاني از بهشت و ديدگاه ديني است. توصيفات قرآني از اين عناصر، چگونگي ارتباط آن باهم و حكمتي كه در لواي آن وجود دارد، شكل خاصي از باغ را ترسيم مي­كند كه نمونه آن را مي­توان در باغات اسلامي تا به امروز ديد. در انطباق باتوصيف بهشت در قرآن كريم كه آياتي از جمال و جلال خداوندي است، معماران مسلمان با عنايت به اين توصيف­ها به ساخت باغ­هايي در اين جهان فناپذير، پرداخته­اند تا جلوه­اي از فناناپذيري و جاودانگي جهان ابدي و باغ بهشتي باشد.