جستاري در ارتباط شاهنامۀ فردوسي با شاهنامۀ ابومنصوري

يكي از مسائل مهم در شاهنامه‌پژوهي مسألۀ منابع شاهنامه است. پاسخ به اين پرسش كه فردوسي از چه منابعي و چگونه استفاده كرده، چالشي است كه محمل اختلاف نظر ميان پژوهشگران شده‌است. شاهنامۀ ابومنصوري يكي از كتاب‌هايي است كه بنابر نظر برخي از شاهنامه‌پژوهان مي‌تواند يكي از منابع يا يگانه منبع فردوسي به شمار بيايد. شاهنامه‌اي كه امروز تنها مقدّمه و فهرست پادشاهان اشكاني از آن باقي مانده‌است. همين مسأله، تحليل ارتباط اين شاهنامه را با شاهنامۀ ابومنصوري با دشواري‌هايي روبرو ساخته‌است. در پژوهش حاضر با استفاده از بخش‌هاي باقي‌مانده از شاهنامۀ ابومنصوري، سعي شده تا ارتباط آن با شاهنامۀ فردوسي واكاوي شود. اين واكاوي و تحليل شباهت‌ها و تفاوت‌هاي دو متن نشان مي‌دهد كه احتمالاً فردوسي شاهنامۀ ابومنصوري را از نظر گذارنده، امّا اين كتاب يگانه منبع فردوسي نبوده‌است. فردوسي در بخش اساطيري و پهلواني از منابع ديگري استفاده كرده‌است. بنابراين و به دليل سنّت تاريخ‌نگاري و شاهنامه‌نويسي در آن روزگاران كه بهره‌گيري از منابع متعدّد بوده، به احتمال بسيار، فردوسي نيز از چند منبع براي تدوين شاهنامۀ خود كمك گرفته‌است.