تقرير برهان صديقين آقا علي مدرس زنوزي

برهان صديقين از ابدعات فيلسوفان مسلمان، يكي از معتبرترين برهان بر وجود حق تعالي و صفات ذاتيه وفعليه او است. در اين عرصه فيلسوفاني چون ابن سينا، ملاصدرا و تابعان ملاصدرا از ملا علي نوري تا علامة طباطبايي قلم زده‌اند. آقا علي مدرس يكي از فيلسوفان صدرايي است كه در رسالة في طريقة الصديقين خود برهان ويژه‌اي اقامه كرده است. در اين برهان او از ماهيت من حيث هي آغاز مي‌كند و با اثبات اصالت و تشكيك وجود، بدون روي آوري به تقسيم وجود، احكام حقيقت وجود يا وجود من حيث هو وجود، را بدست مي‌آورد و نشان مي‌دهد كه وجود من حيث هو وجود واجب الوجود است و از واجب الوجود صفات ذاتية و سپس صفات فعليه‌اش را نتيجه مي‌گيرد. اين برهان از آن ‌جايي كه مبتني بر تقسيم وجود نيست، از برهان‌هاي صديقيني كه از تقسيم وجود بهره مي‌گيرند، برتر است؛ زيرا در برهان‌هاي تقسيم، قسمي از آن وجود ممكن است. ازاين‌رو محتمل است كه قسم ممكن كه همان وجود خلقي است وجود واجب و خداي متعال را نتيجه داده باشد. اگر چنين احتمالي روا باشد، احتمالا برهان صديقين نباشد. در حالي كه اگر از تقسيم وجود بهره نگرفته باشيم، اين احتمال به طور كلي منتفي است.