تحليل محتواي كتب علوم اجتماعي دوره متوسطه از لحاظ احساس تعلق اجتماعي بر اساس آراء تربيتي استاد شهيد مرتضي مطهري

احساس تعلق به لحاظ تاريخي، حاكي از شناسايي يا احساس وابستگي به يك گروه و اجتماع است و مفهوم احساس تعلق براي تبيين روابط و رفتارهاي افراد نسبت به يك هويت توسعه يافته است. اين پژوهش به دنبال بررسي احساس تعلق اجتماعي در كتاب‌هاي درسي علوم اجتماعي دوره متوسطه بر اساس آراي شهيد مطهري بوده است. مطهري به عنوان يكي از راهبران فكري، نقشي كليدي در تبيين آموزه‌هاي انقلاب اسلامي ايران داشته است. بر اساس يك روش تركيبي از تحليل محتوا، از روش تحليل محتواي كيفي جهت بررسي آراي شهيد مطهري استفاده شد و پنج مقوله اصلي هنجار پذيري و قانون‌مداري؛ انعطاف‌پذيري؛ اعتماد اجتماعي در يك گروه؛ احساس عدالت و احساس هويت اجتماعي استخراج گرديد. سپس، بر اساس چارچوب كدگزاري بر مبناي مولفه‌ها و مقولات مستخرج از تحليل كيفي، به بررسي ميزان استفاده از اين مولفه‌ها و ابعاد در كتب درسي علوم اجتماعي پرداخته شد. نتايج حاصل نشان مي‌دهد با توجه به تعداد مولفه¬ها اين مفهوم در بخش مهمي از دروس مورد توجه بوده است، اما بايد دقت داشت اين توجه، يك توجه جامع و متناسب به همه مولفه¬ها نيست؛ بلكه در جاهاي مختلف، مولفه¬هاي مختلف مورد توجه قرار گرفته¬اند.