سلامت شهروندان در گرو طراحي شهري

در حال حاضر محيط و منظر و نماي شهري يكي از مقوله هاي بسيار مهم و مورد توجه انديشمندان و طراحان واقع گرده است . و همه متخصصان فراتر ازرشته هاي معماري و شهرسازي نيز از حوزه خود بدان پرداحته و بدنبال برون رفت از آن به راهكارهاي عملي ميباشند . گسترش و توسعه شهري و بلند مرتبه سازي از يك سو ، و از سوي ديگر عدم تفكر به هويت و جنبه هاي روان شناختي و اجتماعي از سوي ديگر ، از جمله معضلاتي ست كه اكثر شهرهاي ايران و جهان را به خود مشغول نموده است . فارغ از مباحث فني و هويتي و اقليمي طراحي هاي موجود ، بهره وري اقتصادي و سودآوري و عدم تخصص باعث گرديده كه ژرف نگري ابعاد مختلف در طراحي شهري به فراموشي سپرده شود . آسايش و آرامش و امنيت اجتماعي شهروندان با سرعت تمام در حال خدشه بوده و سلامت رواني افراد شهرها در معرض خطر جدي ميباشند . محيط و محرك هاي محيطي و تابع آن ، روح انسان ها را مورد آزاد قرار داده و موئلفه هاي و ويژيگي هاي و تاثيرات آن قابل مشاهده است . فشارهاي رواني و استرس كه خود مولود زندگي ماشيني هستند و به فراخور وضعيت اجتماعي و اقتصادي و غيره بطور نسبي همه با آن درگير بوده ، و علاوه بر آن تاثيرات ناشي از ناهنجاري هاي شهرسازي و تاثيرات آن بر روح و روان نيز افزون گرديده است . هم اينكه برقراري رابطه انسان با محيط و محيط شهري بطور مطلوب برقرار نبوده و محيط شهري شديدا در تعارض بوده و اين تقابل برنده اي بغيير شئي بي جان ندارد . صاحب نظران در حوزه روانشناسي محيطي كه بر پايه نياز و درك انسان از محيط ، در حوزه علوم رفتاري و معماري سعي بر آن دارند كه اين رابطه را بهبود بخشيده و از صدمات آن ممانعت نمايند . روانشناسي محيطي بر آشفتگي و بي نظمي و بي برنامه گي و بي هويتي مناظر و محيط شهري ، نياز فطري بشر ، عدم ارتباط با طبيعت و غيره تاكيد داشته و آنها را سر منشاء و موئلفه هاي اصلي بسياري از ناهنجاري هاي اجتماعي ميدانند . لذا ضرورت دارد كه بمنظور رفع استرس وجلوگيري از آسيل هاي رواني و اجتماعي و بازگرداندن آرامش و امنيت رواني طراحان عنايت ويژه اي به روانشناسي محيطي بنمايند ، تا شايد بزودي شاهد نشاط و اميد و آرامش بيشتري در محيط هاي شهري باشيم . سوال اينكه : آرامش و امنيت رواني چه ارتباطي با محيط شهري و طراحي شهر دارد ؟ چگونه ميتوان با در نظر گرفتن روانشناسي محيطي سلامت روحي شهروندان را تامين و ارتقاء داد ؟ در اين پژوهش ضمن بازخواني و يادآوري تعاريف موئلفه هاي كلان موضوعي ، با به كارگيري روش توصيفي و تحليلي و از طريق مطالعات اسنادي قصد پاسخگوئي به سوالات مطروحه را دارد .