«ريخت‌شناسي قصه هاي كليله و دمنه»

ريخت شناسي قصه به مطالعۀ كوچك ترين اجزاي سازندۀ قصه (شخصيت و خويش كاري) مي پردازد. پژوهشگر با تأمل در روابط و توالي شخصيت ها و خويش كاري ها، طرح منسجمي از قصه ها را ارائه مي-دهد. در پژوهش حاضر به تجزيه و تحليل 58 قصۀ موجود در كتاب كليله و دمنه پرداخته شده و ريخت قصه با تعيين و توالي اجزاي سازنده نشان داده مي شود. شخصيت ها در پنج سطح 1- قهرمان، 2- شرير، 3- ياريگر، 4- فرستنده، 5- شاهد طبقه بندي مي شوند. اساس تعيين خويش كاري ها جفت هاي متقابل است. با اين نگاه خويش كاري ها در پنج جفت 1- وضعيت ابتدايي – وضعيت پاياني، 2- مأموريت – انجام مأموريت، 3- درخواست ياري – ياري رساني، 4- كشمكش – پيروزي، 5- كار دشوار – انجام كار دشوار طبقه بندي مي شوند. بر طبق پنج جفت متقابل فوق، حركت در قصه هاي كرامت به سه صورت 1- با جفت كشمكش – پيروزي، 2- با جفت كار دشوار – انجام كار دشوار، 3- تركيبي اتفاق مي افتد. با توجه به يافته هاي تحقيق قصه هاي كليله و دمنه ساختاري ساده دارند و مهم ترين نكته در آنها ياري-رساني و كمك است كه با چاشني تعقل عجين شده و ماهيت رئاليستي دارند.