بازتاب استعمارستيزي در اشعار قاسم حداد و خليل الله خليلي

هجوم گسترده و همه¬جانبة استعمار در قرن¬هاي اخير به كشورهاي شرقي به¬خصوص دو كشور بحرين و افغانستان، شاعران پايداري شاخص و صاحب¬سبكي چون قاسم حداد و خليل¬الله خليلي را برآن واداشت تا در جهت مبارزه با استعمارگران و رسيدن به آزادي تلاش كنند و به¬همين جهت، استعمارستيزي را به¬عنوان يكي از مهم¬ترين مضامين پايداري در آثار خود برگزيدند و تلاش¬هاي دو شاعر در اين زمينه ستودني است. تاريخ معاصر شاهد صفحه¬اي تاريك و دردناك از ستم¬هاي استعمار انگليس در بحرين و رژيم شوروي و كمونيست¬ها در افغانستان است كه نمودِ واقعي آن در سروده¬هاي پراحساس و واقع‌گرايانة شاعراني چون قاسم حدّاد (۱۹۴۸م) و خليل‌الله خليلي (۱۹۱۰-۱۹۵۱م) قابل‌مشاهده است. شاعران هم¬عصري كه از نزديك شاهد بيداد استعمارگران در كشور خويش بوده و همانند ملّت خود، بيداد اشغالگران را كاملاً لمس و درك كرده¬اند. در اين مقاله شعي شده است گفتمان انتقادي و ضداستعماري دو شاعر مورد بررسي و تحليل قرار گيرد. نتايج حاكي از اين است كه هر دو شاعر در مضاميني چون آزاده¬خواهي و ظلم‌ستيزي در شعر پايداري با هم اشتراك دارند و در بيان مضامين پايداري خود از زبان زنده و تپنده¬اي بهره مي¬برند كه با ساختاري نوگرايانه دربردارندة مضاميني است كه برخاسته از دل¬هاي ميليون¬ها انسان دردمند و مستعمره است.