بررسي تكنيك هاي طنزپردازي مشترك و كاركردهاي آن؛ در مجموعه هاي هواي تازه» از شاملو و لافتات» از احمد مَطَر

استفاده از طنز به نيّت بازگويي دغدغه¬هاي مردمي، روشي ايده¬آل براي شاعراني است كه با حكومت¬هاي استبدادي روبه¬رو هستند. در ايران دوران پهلوي دوّم و عراق دوران بعث به دليل فضاي بستۀ سياسي و اختناق حاكم، احمد شاملو در مجموعۀ «هواي تازه» و احمد مطر در مجموعۀ «لافتات»، با سودجستن از شگردهاي متنوّع طنزسرايي، به تشريح كاستي¬هاي سياسي، اجتماعي و فرهنگي پرداخته¬اند و شعر خود را بستري مناسب جهت تبيين دغدغه¬هاي خُرد و كلان قرار داده¬اند. بررسي اين شگردها در سرودۀ¬ شاملو نمايندۀ ادب فارسي و مطر نمايندۀ ادب عربي با رويكرد تطبيقي آمريكايي و روش توصيفي- تحليلي نشان مي¬دهد كه دو شاعر با استفاده از ترفندهايي چون تشبيه و استعاره¬هاي خنده¬دار؛ تهكّم و استهزاء؛ واژه¬هاي طنزآميز، توصيف خنده¬دار، اغراق و تناقض، ضمن قوام بخشيدن به ساختار طنزهاي خود، بر اثربخشي انتقادهاي مورد نظرشان افزوده¬اند. كاركرد اصلي طنز در سروده¬هاي مطر، سياسي و در شعر شاملو، سياسي، اجتماعي و فرهنگي است و به هدف توليد خنده و تفكّر به موازات هم خلق شده است تا با ساختارشكني مباني رسمي جامعه، زمينه¬هاي لازم براي تحوّلات شخصي و اجتماعي و رسيدن به آيندۀ آرماني فراهم گردد.