بررسي حكمت و خرد ساسانيان در كتاب العقد الفريد

حكمت اخلاقي ايرانيان، حضوري چشمگير در فرهنگ و ادبيات عربي دارد. از جمله منابع عربي كه سرشار از اين طيف حكمت¬هاست، كتاب العقد الفريد اثر ابن عبد ربه اندلسي متوفّي 328 است. حكيماني چون اردشير، انوشيروان، بزرگمهر و غيره بخش زيادي از سخنان حكمت¬آميز را در منابع عربي و به¬ ويژه در كتاب مذكور به خود اختصاص داده¬اند. دورة ساساني از درخشان¬ترين دوره¬ها از نظر اندرزگويي و رواج سخنان حكمت¬آميز بوده است. پادشاهان و وزيران ساساني به سياست¬مداري و دور¬انديشي در ميان عرب¬ها زبانزد بوده¬اند و بسياري از دانشمندان و مؤلفان عرب تحت تأثير سخنان پند¬آميز ايرانيان در آن دوره قرار گرفته¬اند و به ثبت و ضبط سخنانشان در آثار خود پرداخته¬اند. پژوهش حاضر به سخنان حكيمان ايراني در دورة ساساني در كتاب مزبور مي¬پردازد و مي¬كوشد سنت-هاي اخلاقي رايج در ايران آن روزگار بررسي نمايد. اهمّيّت پيگيري اين حكمت¬ها وقتي بيشتر مي¬شود كه بسياري از آن در فرهنگ ايراني در سده¬هاي نخست اسلامي از بين رفته، اما از رهگذر ترجمه در ادبيات عربي باقي مانده است.