بررسي تغيير الگوي كشت از مركبات به خرماي پيارم از ديدگاه آب مصرفي و سود اقتصادي در منطقه قير و كارزين استان فارس

با توجه به آن­كه بيشترين استفاده از ذخاير آبي در جهان مربوط به كشاورزي مي­باشد، بنابراين در شرايط كمبود آب و خشكسالي به كارگيري روش هاي صحيح آبياري و الگوي كشت­هاي مناسب در مزارع بايد جزو اولويت­هاي مطالعات كشاورزي قرار ­گيرد. اين مقاله به بررسي اصلاح الگوي كشت باغات، منطقه­ي خشك و نيمه خشك قير و كارزين واقع در استان فارس كه به شدت با كمبود آب مواجه است، از ديد منافع اقتصادي و بهره­وري آب در دو حالت كمبود آب و عدم كمبود آب، در باغ­هاي كوچك با مساحت كمتر از 3 هكتار و باغ­هاي وسيع با مساحت بيشتر از 3 هكتار از مركبات به خرماي پيارم پرداخته شده است. با توجه به محاسبات مربوط به آناليزهاي اقتصادي به روش نسبت منفعت به هزينه (BCR)، بيشترين BCR مربوط به درخت خرماي پيارم در حالت عدم كمبود آب و در باغات كوچك 1.81 مي­باشد كه 2.44 برابر مركبات(0.74) بوده است. در تمام حالات بررسي و محاسبه­ي BCR اين مقدار براي خرماي پيارم بزرگتر از 1و براي مركبات كمتر از 1 گرديده است. همچنين نياز آبي خرماي پيارم و مركبات در منطقه مورد نظر به ترتيب 24220.9 و 17807.6 متر مكعب بر هكتار در يك سال مي­باشد اما به دليل تحمل بالاي خرماي پيارم به تنش آبي باغبان قادر خواهد بود فقط 44 درصد اين ميزان آب(10000 متر مكعب) را براي آبياري درخت خرماي پيارم به كار ببرد در صورتي كه حداكثر تنش آبي كه ميتوان به درختان مركبات اعمال كرد 84(15000 متر مكعب) درصد نياز آبي آن­ها مي­باشد، بنابراين مي­توان نتيجه گرفت كه جايگزيني بخشي يا تمام باغات مركبات منطقه­ي قيروكارزين با خرماي پيارم هم از لحاظ اقتصادي و هم از لحاظ آب مصرفي، در هر دو حالت كمبود و عدم كمبود آب، به صرفه خواهد بود.