تأثير ميزان ماده آلي در شرايط هوا-خشك و رطوبت گنجايش زراعي بر فرسايش پذيري ، تخريب خاكدانه هاي سطحي و شاخص دبودت و دلينهير

فرسايش آبي يكي از فرآيند هاي كليدي در فرسايش خاك در ايران است. در مناطق خشك و نيمه خشك ايران به علت ناچيز بودن پوشش سطحي مناسب بر روي خاك، فرسايش سطحي ناشي از قطرات باران و روان آب بسيار شايع است. مقدار روان آب، سرعت نفوذ آب در خاك، بافت، ساختمان و مقدار پايداري ساختمان از ويژگي هاي مؤثر بر فرسايش خاك است.. اين پژوهش بر روي 40 سري از خاك هاي كرمان با درصد ماده آلي متفاوت (در دامنه 14/0 تا 00/6) انجام گرديد. آزمايش الك تر به روش يودر بر روي نمونه خاكدانه ها (كوچك تر از 8 ميليمتر) در شرايط رطوبتي هوا-خشك و رطوبت گنجايش زراعي انجام شد. درشاخص دبودت و دلينهير پيش-تيمار مرطوب كردن به گونه اي اعمال شد كه شيبه سازي از فرسايش خاك سطحي به وسيله قطرات باران باشد. رطوبت گنجايش زراعي براي هر نوع خاك به وسيله دستگاه صفحه فشاري به دست آمد. در اين پژوهش مشخص گرديد كه پايداري خاكدانه و استحكام ساختمان خاك ها در مناطق نيمه خشك كم بوده، كه بيشتر به علت كمبود ماده آلي است. در ارزشيابي شاخص دبودت و دلينهير مشخص گرديد كه اين شاخص بهترين ارزيابي را از ميزان پايداري خاك برآورد مي كند. نتايج به دست آمده از پايداري خاكدانه در خاك هاي مختلف با ماده آلي متفاوت نمايانگر اثر چشم گير ماده آلي بر پايداري خاكدانه ها مي باشد. اين اثر در خاكدانه هاي هوا-خشك كمتر از خاكدانه ها با رطوبت گنجايش زراعي بود، چرا كه در چنين شرايطي خاكدانه هاي هوا-خشك به شدت آب را جذب مي كنند، در نتيجه تنش درون خاكدانه اي خود عاملي بر متلاشي شدن خاكدانه ها و فرسايش پذيري خاك است