بررسي كاركرد بلاغي جملات انشايي در شاهنامه فردوسي

انشا در لغت به معني ايجاد كردن است و در اصطلاح، آوردن جملات است به گونه اي كه درآن احتمال صدق يا كذب نرود.انشا خواستن يا نخواستن چيزي است و به همين جهت آن را به انشاي طلبي و غير طلبي تقسيم مي كنند. انشا طلبي آن است كه درآن چيزي خواسته شود و طلبي صورت پذيرد. شرط درست بودن موضوع درخواست آن است كه شي طلب شده درآن لحظه موجود نباشد و در صورتي كه خلاف اين موضوع باشد، طلب آن چيز بي معني و مهمل باشد، انشا غير طلبي؛ در اين نوع چيزي درخواست نمي شود، بلكه بيشتر بيانگر مدح و ذم نسبت به مقوله اي خاص است. اين جملات بدان جهت كه در اصل قابل تاويل به جملات خبري هستند، چندان مورد توجه قرار نمي گيرند . در علم معاني تنها انشا طلبي است كه مورد بررسي قرار گرفته است و آن را به بخش هاي ذيل تقسيم بندي كرده اند: استفهام، تمني، امر، نهي و ندا.در اين مقاله كوشش شده كه كاركردهاي بلاغي جملات انشايي باتوجه به موارد گفته شده، در شاهنامه فردوسي استخراج و در برخي موارد توضيحي مختصر درباره هريك ذكر گردد .حاصل اين پژوهش نشان مي دهد كه فردوسي علاوه بر تبحر فوق العاده در آرايشهاي بياني، در معاني استادي مسلم و كم نظير است