فراز و فرود اسطوره ها در رمان تاريخي فارسي از مشروطه تا سال 1357

ادبيات معاصر ايران همانند ادبيات كهن بستري مهم براي خلق و انعكاس اسطوره در آثار ادبي بوده است. در اين ميان رمان، بويژه رمان تاريخي، يكي از اصلي ترين تجليگاه هاي اسطوره بوده است. نويسندگان رمان تاريخي براي جذابيت بخشيدن به آثارشان و ايجاد حس نوستالژيك نسبت به گذشته، فضاي وهم آلود و راز‌آميز ايران كهن را كه به گونه مدينه فاضله نگريسته مي شد، از طريق اسطوره ها به آثار خود منتقل مي كردند. از آنجا كه در روزگار كنوني حوادث تاريخي، سياسي، اجتماعي، فرهنگي و... در ظهور و بروز اسطوره ها در آثار ادبي تأثير فراواني دارند، از آغاز پيدايش رمان تاريخي فارسي عوامل مختلفي باعث كمرنگ يا پررنگ شدن حضور اسطوره ها در اين نوع ادبي شده است. در مقاله حاضر گرايش به رمان تاريخي نويسي از زمان مشروطه تا سال 1357 در چهار دوره بررسي شده است و مبناي تقسيم بندي دوره ها حوادث بنيادين تاريخي بوده است. در هر دوره علل و عواملي كه در ميزان و كيفيت ظهور اسطوره در رمان هاي تاريخي تأثير داشته‌اند، بررسي و تحليل شده اند. روش تحقيق توصيفي-تحليلي است و از چهارچوب نظري نقد اجتماعي براي تحليل تأثير حوادث اجتماعي و تاريخي در بازتاب اسطوره ها در رمان تاريخي استفاده شده است.