بهره برداري بهينه از بارش هاي رگباري شديد در شرايط خشكسالي و كم آبي مطالعه موردي : شهرستان سبزوار استان خراسان رضوي

خشكسالي يكي از پديده‌هاي هواشناختي و جدايي ناپذير از شرايط اقليمي در كشورهاي واقع در عرض‌هاي جنب حاره اي مانند ايران و به ويژه در منطقه مورد مطالعه (شهرستان سبزوار) مي باشد. در اين مناطق خشكسالي امري است عادي و ممكن است در هر محلي رخ داده و پيامدهاي نامطلوب به همراه داشته باشد. در مناطق خشك و نيمه خشك مانند شهرستان سبزوار، اثرات كمبود بارندگي بر روي منابع آب به سرعت آشكار مي‌شود. به بيان ديگر در مناطقي كه به طور طبيعي داراي محدوديت منابع آب هستند، بروز خشكسالي تأثيرات منفي بيشتري به دنبال داشته وحتي مي‌تواند به بحران منتهي شود و با توجه به زيان‌هاي بسيار اقتصادي و اجتماعي ناشي از خشكسالي و از طرفي وجود رگبارهاي شديد در اين مناطق كه منجر به سيلاب‌هاي ويرانگر غير طبيعي در بخش‌هاي مهم عمراني و اقتصادي كشور شده و اثرات نامطلوبي به جاي مي‌گذارد، روشن است كه برنامه‌هاي حفاظت و بهره برداري بهينه از آب و خاك را مي توان به عنوان زيربناي اقدامات در جهت توسعه پايدار گسترش داد. در منطقه مورد مطالعه سالانه حداقل 112 ميليون متر مكعب آب توسط رگبارهاي شديد توليد مي شود؛ در صورتيكه كل تاسيسات كنترل و ذخيره آب در منطقه، حدود 68 ميليون متر مكعب آب را كنترل و مهار مي نمايند كه فقط 60 درصد آب توليدي توسط رگبارهاي شديد مي باشد و حدود 44 ميليون متر مكعب آب در ماه هاي ژانويه ، فوريه ، مارس ، آوريل ، نوامبر و دسامبر (حدودا از آبان ماه هر سال تا فروردين سال بعد) در شهرستان سبزوار مي تواند مورد بهره برداري و استفاده مردم قرار گيرد ؛ تا شايد مقداري از بحران آب و خشكسالي كاسته شده و همچنين با جلوگيري از ورود آب به كوير در مواقع بارش هاي رگباري از پيشروي كوير به سمت زمينهاي زراعي و شورشدن چاههاي كشاورزي منطقه كاسته شود . لذا عمليات صرفه جويي و مصرف كمتر و درست آب توسط مردم و به ويژه مصرف بهينه آن توسط بخش كشاورزي با استفاده از شيوه هاي نوين آبياري و استفاده از گونه هاي گياهي (زراعي و باغي) كم مصرف آب و مقاوم به خشكي و همچنين اقدمات مديريتي و ترويجي جهت مصرف و بهره برداري بهينه از آب در منطقه، از اهم اقدامات قابل اجرا مي باشد.