ماهيت كاربرد شيوة‌ درونه‌گيري در مرزبان‌نامه

يكي از شيوه‌هاي نقل داستان در متون گذشته،‌ استفاده از شيوة درونه‌گيري يا داستان در داستان است. برخي از اين روايت‌ها نظير سندباد نامه و جواهر الاسمار ماهيتي زن‌ستيز دارند اما روايت اصلي هزار و يك شب نشان مي‌دهد اين شيوة ‌روايت در اصل براي حفظ و تداوم زندگي و حضور زنان در جامعه به‌كار رفته است. در اين مقاله با استفاده از نظرية ساختارشناسي، داستان‌هاي باب ششم مرزبان نامه را بررسي كرده‌ايم تا در پرتو بررسي ساختاري بتوانيم ماهيت كاربرد اين شيوة روايت را در مرزبان نامه روشن كنيم. داستان اصلي باب ششم يعني ماجراي زروي و زيرك، طرح اصلي اين باب است و باقي حكايت‌ها در ضمن آن قرار دارد و همچون توجيه و تعليلي براي اين داستان به صورت حكايت‌هاي ضمني از زبان كنشگران اين داستان نقل شده است. در اين حكايت‌ها نيز تقابل ميان جفت‌هاي متقابل وجود دارد و از ساختار روايي خاصي پيروي مي‌كند در عين حال هر يك از پي‌رفت‌هاي درون داستان نيز با اين تقابل هماهنگ است و از زنجيرة روايي آن پيروي مي‌كند. بررسي ساختار باب ششم مرزبان‌نامه نشان مي‌دهد به رغم آنكه شيوة‌ درونه‌گيري و داستان در داستان خصوصاً داستان‌هاي مربوط به زنان در آثاري چون سندباد نامه ماهيت زن‌ستيز يافته‌اند در مرزبان ‌نامه، ماهيت رعايت مقام و حقوق زنان را حفظ كرده است.