بررسي ارتباط آزمون غربالگري حركت عملكردي (FMS) با عملكرد اندام تحتاني در دانشجويان دختر ورزشكار

مقدمه: آزمون غربالگري حركت عملكردي (FMS) ابزاري است كه توانايي تعيين پتانسيل فرد براي امكان ابتلا به آسيب را دارد. اين آزمون، مجموعه‌اي از 7 الگوي حركتي پايه مي‌باشد كه فرد براي اجراي صحيح آن بايد به صورت متعادلي تحرك و ثبات (درگيري سيستم عصبي-عضلاني/ كنترل حركت) داشته باشد (1). هدف از اين مطالعه بررسي رابطه بين آزمون غربالگري حركت عملكردي FMS و عملكرد اندام تحتاني در دانشجويان دختر ورزشكار است. روششناسي: در اين مطالعه 136 دانشجوي دختر ورزشكار با ميانگين سن 23/2 ±11/20 سال ، ميانگين قد 37/5±04/165 سانتي-متر، وزن 90/6±60/56 كيلوگرم بدون سابقه آسيب اسكلتي-عضلاني ( 6 ماه گذشته) شركت كردند. از آزمون غربالگري حركت عملكردي (آزمونهاي تحرك پذيري شانه، بالا آوردن پا به صورت صاف و فعال، تست پايداري تنه از طريق شنا سوئدي، پايداري در چرخش، گام به جلو در يك خط، اسكات كامل و گام برداري روي مانع) به عنوان ابزار ارزيابي در پيشگيري از آسيب ورزشي و از آزمون پرش سه گام متوالي در مسافت، پرسشنامه‌هاي سنجش ناتواني ران (HOOS)، سنجش آسيب و صدمات زانو (KOOS) و سنجش توانايي مچ و پا (FAAM) جهت ارزيابي عملكرد اندام تحتاني استفاده شد. از ضريب همبستگي پيرسون در سطح معني‌داري 05/0≥ p جهت بررسي ارتباط بين متغيرها استفاده شد. نتايج: يافته‌ها نشان داد، بين امتياز آزمون غربالگري حركت عملكردي و آزمون پرش سه گام ارتباط معني‌داري وجود دارد (005/0 = p 242/0 r=) و همچنين بين امتياز آزمون غربالگري حركت عملكردي و امتياز ناتواني ران (0001/0 = p 322/0 =r)، امتياز آسيب و صدمات زانو (001/0 =p 283/0 =r) و سنجش توانايي مچ پا (001/0 =p 274/0 =r) ارتباط معني‌داري وجود دارد. بحث و نتيجهگيري: يكي از عوامل مهم در پيشگيري از آسيب و بهبود عملكرد، تشخيص سريع عدم تقارن‌ها، نقص در حركت و ثبات مي‌باشد. زيرا اين موارد منجر به تغيير الگوهاي حركتي (شكل گيري الگوي حركتي جبراني) در زنجيره حركتي بسته و در نهايت آسيب مي‌شود. با توجه به ارتباط معني داري بين آزمون غربالگري حركت عملكردي و عملكرد اندام تحتاني و با توجه به شيوع آسيبهاي اندام تحتاني در ميان ورزشكاران، آزمون غربالگري حركت عملكردي مي‌تواند به عنوان ابزاري مناسب، ساده و ارزان، همراستا با آزمايشهاي پزشكي و باليني در فصل پيش از مسابقه و بازگشت ورزشكار به ورزش پس از آسيب ديدگي مورد استفاده قرار گيرد (2). با توجه به تعدد آسيب‌هاي ورزشي و هزينه بر بودن آن، اين آزمون يك مدل دقيقي از پيشگيري از آسيب در اختيار مربيان قرار مي‌دهد تا اينكه ميزان بروز آسيب‌ها را در ورزشكاران‌شان پيشگويي كنند.