تدوين متون درسي آموزش زبان فارسي؛ واكاوي عوامل واژگاني و ساختاريِ دشواركننده‏ي ارتباط كلامي

ارتباط كلامي، حوزه‏اي بسيار گسترده و دربردارنده‏ي جنبه‏هاي مختلف رواني-اجتماعي است كه مي‏توان آن را در تمامي سطوح جامعه از جمله در رفتار سازماني، اداره‏ي يك كلاس درس توسط يك معلم و تاثيرگذاري بر دانش‏آموزان، ارتباط دو فرد با يكديگر، رفتار ارادي افراد و حوزه‏ي آموزش زبان بررسي كرد و به ارائه‏ي يك مدل ارتباطي صحيح در هر يك از موارد فوق پرداخت. در اين ميان، اهميت بهره‏گيري از عوامل تاثيرگذار بر مطلوبيت ارتباط كلامي در حوزه‏ي آموزش زبان به اندازه‏اي است كه تحقيقات قابل ملاحظه‏اي را در اين حوزه به خود اختصاص داده است. به عنوان نمونه مي‏توان به پژوهش‏هاي انجام شده در خصوص متون درسي و نحوه‏ي بكارگيري واژگان و ساختارهاي متناسب با سطح دانش زباني زبان‏آموزان اشاره نمود. در اين مقاله سعي بر آن است كه به روش توصيفي، به بررسي عوامل واژگاني دشواركننده‏ي ارتباط كلامي همچون تمايز معني و مفهوم، ابهام واژگاني و تاثير بافت، و عوامل ساختاري دشواركننده‏ي ارتباط كلامي همچون ساختارهاي دربردارنده‏ي بندهاي موصولي، ساختارهاي طولاني و پيچيده، وارونه‏سازي يا منفي‏سازي، پردازش معكوس، مقايسه‏ي سه‏وجهي، فواصل مراجع ضمير، ابهام‏هاي ساختاري و زيرساختي و درهم تنيدگي مضمون پرداخته گردد؛ عواملي كه عدم رعايت بكارگيري آنها در متون آموزش زباني، منجر به عدم درك صحيح معناي آن متون، و درنتيجه بكارگيري ناصحيح واژه‏ها و ساختارهاي آنها در امر ارتباط كلامي خواهد گرديد.