برداشت هاي ادبي و عرفاني از اسماء و صفات الهي بر اساس روح الارواح سمعاني

احمد سمعاني يكي از نويسندگان بزرگ قرن پنجم و ششم هجري است كه كتاب خود روح الارواح را درباره اسماء و صفات الهي در اين دوره نوشته است. روح الارواح اولين كتاب مستقل در زمينه ي اسماء و صفات الهي است كه به رشته تحرير در آمده است. سمعاني يكصد و ده نام خداوند را تحت هفتاد و چهار عنوان بررسي كرده است. در هر مورد، وي ابتدا معاني لغوي نام يا نامهاي مورد بحث را توضيح مي‌‌دهد و سپس از خطورات فكري خود كمك مي‌‌گيرد كه نتيجة آن، مجموعه‌اي از تأملات ژرف در باب مضامين اساسي عرفان اسلامي است. گاه نيز از ابيات و اشعاري از خود و ديگر شاعران استفاده مي كند كه به لحاظ تاريخ ادبيات اهميّت ويژه‎اي دارند. روح الارواح از نخستين متون عرفاني فارسي است كه براي بيان مفاهيم عرفاني، نثري آهنگين را برگزيده است. جنبه‌هاي ادبي موجود در اين كتاب در كنار مفاهيم و تفكرات عرفاني، بيانگر جايگاه ارزنده‌ي علمي و ادبي اين اثر در ميان متون ادبيات عرفاني فارسي تدوين شده در سده پنج تا هفت هجري است. محور اصلي اين پژوهش پس از معرفي كوتاه كتاب و نويسنده، بيان جنبه هاي ادبي و عرفاني روح الارواح كه شامل تشبيهات براي اسماء الهي، استعارات، كنايات، سجع پردازي ها، استناد به اشعار فارسي و عربي، تلميحات قرآني و احاديث و داستان ها مي باشد، با رهيافتي تحليلي – توصيفي به آن پرداخته است.