ارزيابي مدل‌هاي رياضي واكنش گياه گوجه‌فرنگي به تنش همزمان خشكي و كمبود نيتروژن

Evaluation of Root Water Uptake Models by Tomato Plant Response (Solanum lycopersicum) to Simultaneous Drought and Nitrogen Deficiency Stresses

تنش خشكي يكي از عمده‌ترين موانع براي توليد موفق محصولات زراعي در جهان است. علاوه بر خشكي، كمبود نيتروژن نيز مي‌تواند باعث بروز صدمات جبران ناپذيري در گياه و توليد محصول شود. در اين راستا، پژوهشي به منظور ارزيابي كارايي مدل‌هاي رياضي موجود در برآورد عملكرد نسبي گياه گوجه‌فرنگي به تنش همزمان خشكي در سطوح مختلف نيتروژن به صورت گلداني در منطقه دماوند انجام شد. . آزمايش به ‌صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي اجرا شد.. آزمايش در چهار سطح مختلف آب آبياري شامل 50 ، 75 ، 100 و 120 درصد نياز آبي گياه و سه سطح نيتروژن شامل صفر، 50 و 100 درصد نياز كودي با سه تكرار روي گياه گوجه‌فرنگي انجام شد. تيمارهاي طرح از مرحله شروع گل‌دهي تا رسيدن گياه اعمال شد. نتايج نشان داد با كاهش مصرف كود و افزايش تنش آبي دقت شبيه‌سازي تا حدي كاهش پيدا مي‌كند. در تنش‌هاي ملايم كم‌آبي تامين نياز كامل كودي گياه باعث افزايش مقاومت گياه در مقابل تنش‌هاي وارده شد. افزايش مقدار آب آبياري باعث افزايش عملكرد محصول شد كه نشان مي‌دهد تنش آبي نسبت به تنش كودي (مواد مغذي) داراي اهميت بيشتري مي‌باشد. در شرايط تنش همزمان آبي و نيتروژن مدل‌هاي اشتقاقي ميچرليخ- بال و همايي ((MB-H ، ميچرليخ - بال و فدس MB-F))، ميچرليخ - بال و ديركسن (MB-D) و ميچرليخ - بال و ون گنوختن (MB-VG) داراي دقت مناسب‌تري بودند و مدل ميچرليخ- بال و فدس MB-F)) در مقايسه با ساير مدل‌ها بهترين برازش را نسبت به داده‌هاي اندازه‌گيري شده داشت.