بررسي شبكه‌ي معنايي پيشوند«غير» براساس نظريه‌ي مقوله‌بندي در صرف ‌شناختي

پيشوند«غير» يكي از پيشوندهاي بسيار زايا در زبان فارسي است كه به عقيده ي بيشتر پژوهشگراني كه تا به امروز در حوزه ي نفي كار كرده اند، معناي«به جز و جز آن» را مي دهد. در اين پژوهش، پيشوند«غير» را از ديدگاه صرف شناختي و با توجه به مفاهيم شناختي بيان شده در هماوند (2011) مورد بررسي قرار داده و سعي مي كنيم با استفاده از داده هاي پيكره بنياد، تبييني مفهومي از معناي سرنموني و معاني حاشيه اي اين پيشوند ارائه دهيم. اين پژوهش بر روي پيكره ي 150ميليون كلمه اي همشهري انجام شده است. نتايج پژوهش بيانگر آنست كه اين پيشوند داراي هفت مفهوم به شرح زير مي باشد: 1) تعلق نداشتن به آن ويژگي كه مورد نظر پايه مي باشد. اين مفهوم، معناي سرنموني«غير» مي باشد. 2) عدم تحقق وضعيتي كه به وسيله ي پايه معين شده است. 3) مخالف آن ويژگي كه پايه مشخص كرده است. 4) مخالف آن وضعيتي كه به وسيله ي پايه مشخص شده است. 5) متصور نكردن آن كنشي كه مورد نظر پايه مي باشد. 6) تعلق نداشتن به آن چيزي كه به وسيله ي پايه مشخص شده است. 7) تعلق نداشتن به آن حالتي كه مورد نظر پايه مي-باشد.